Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), İran'ın en büyük bankalarından Bank Mellat'ın İstanbul'daki Türkiye Merkez Şubesi'nin faaliyet iznini kaldırdı. 18 Eylül 2026 tarihli ve 11572 sayılı Kurul kararı, 19 Eylül 2026 tarihli ve 33375 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Böylece Türkiye'de 44 yıldır bankacılık yapan İran merkezli kuruluşun bu ülkedeki faaliyeti resmen sona ermiş oldu.
Resmî Gazete'de yayımlanan metin oldukça kısa. Kararda, Kurul'un 18 Eylül tarihli toplantısında ilgili yazı ve eklerinin incelendiği, ardından "Bank Mellat Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi"nin faaliyet izninin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 71. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde kaldırılmasına karar verildiği belirtiliyor. Karar metninde kanun maddesi dışında ayrıntılı bir gerekçeye ya da somut bir tespite yer verilmedi.
Bank Mellat neden kapatıldı?
BDDK'nın dayandığı 71. maddenin (b) bendi, bankacılık mevzuatının en ağır yaptırımlarından birini düzenliyor. Bu hüküm, yapılan denetimler sonucunda bir bankanın faaliyetini sürdürmesinin mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ile mali sistemin güven ve istikrarı bakımından tehlike oluşturduğunun tespit edilmesi halinde, Kurul'a bankanın faaliyet iznini kaldırma ya da bankayı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) devretme yetkisi veriyor. BDDK bu iki seçenekten ilkini, yani faaliyet iznini doğrudan kaldırmayı tercih etti. Denetimlerde hangi bulguların öne çıktığı ise kamuoyuyla paylaşılmadı.
Bankacılık Kanunu 71/1-(b): "Faaliyetine devam etmesinin mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ve malî sistemin güven ve istikrarı bakımından tehlike arz ettiğinin ortaya çıkması" hali, faaliyet izninin kaldırılması sebepleri arasında sayılıyor.
Kararın arka planında bankanın uzun süredir uluslararası yaptırımların hedefinde olması dikkat çekiyor. NTV'nin aktardığına göre Bank Mellat, 2007'den bu yana ABD Hazine Bakanlığı'nın yaptırım listesinde bulunuyor; gerekçe, İran'ın nükleer programıyla ilişkilendirilen kuruluşlara finansal hizmet sağlamış olması. Banka, bu yaptırımlara karşı İngiltere ve Avrupa Birliği mahkemelerinde açtığı davalarla da uzun yıllar gündemde kalmıştı. Ancak BDDK'nın Resmî Gazete'de yayımlanan kararında yaptırımlara ilişkin herhangi bir ifade yer almıyor; karar yalnızca Türk bankacılık mevzuatına atıf yapıyor.
Bank Mellat kimin bankası, Türkiye'de ne iş yapıyordu?
Merkezi Tahran'da bulunan Bank Mellat, İran'ın en büyük bankaları arasında yer alıyor. Türkiye'ye girişi 5 Şubat 1981 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla verilen izinle gerçekleşti; İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 16 Nisan 1982'de kapılarını açtı. İlerleyen yıllarda Ankara ve İzmir'de de şube açan banka, Türkiye'de klasik bir perakende bankadan çok Türkiye-İran ticaretinin finansmanına odaklanan, akreditif ve havale işlemleriyle iki ülke arasındaki ticari akışı yürüten bir kurum olarak çalıştı.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 5 Şubat 1981 | Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye'de faaliyet izni verildi |
| 16 Nisan 1982 | İstanbul Türkiye Merkez Şubesi faaliyete başladı |
| Sonraki yıllar | Ankara ve İzmir şubeleri açıldı |
| 2007 | ABD Hazine Bakanlığı bankayı yaptırım listesine aldı |
| 18 Eylül 2026 | BDDK, 11572 sayılı kararla faaliyet iznini kaldırdı |
| 19 Eylül 2026 | Karar 33375 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı |
Bank Mellat müşterilerinin parası ne olacak?
Faaliyet izninin kaldırılması, hesaplardaki paranın ortadan kalkması anlamına gelmiyor. Bankacılık Kanunu'nun 106. maddesine göre faaliyet izni kaldırılan bir bankanın yönetim ve denetimi TMSF'ye geçiyor. Fon, bu aşamada mevduat ve katılım fonu sahipleri ile diğer alacaklıların haklarını korumaya yönelik tedbirleri alıyor; sigorta kapsamındaki mevduatı ödedikten sonra mevduat sahiplerinin yerine geçerek bankanın iflasını talep ediyor. Sigorta sınırını aşan alacaklar ise tasfiye sürecinde iflas masasından karşılanmaya çalışılıyor.
Türkiye'de şube açan yabancı bankalar da yerli bankalar gibi kredi kuruluşu sayıldığından, Bank Mellat'ın Türkiye şubesinde tutulan tasarruf mevduatı TMSF'nin her yıl güncellediği sigorta tutarına kadar güvence altında. Bununla birlikte haberin hazırlandığı saatlerde ne BDDK ne de TMSF, ödeme takvimi, başvuru yöntemi ya da devam eden ticari işlemlerin akıbetine ilişkin bir açıklama yapmış değildi. Bankanın Türkiye'deki aktif büyüklüğü, mevduat hacmi ve müşteri sayısına dair resmî bir veri de paylaşılmadı. Türkiye ile ticaret yapan İranlı ve Türk şirketlerin ödeme kanallarında bu kararın nasıl bir etki yaratacağı, yetkili kurumların açıklamalarıyla netleşecek.
