Milli Savunma Bakanlığı, Doğu Akdeniz'de Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail'i birbirine bağlayacak denizaltı elektrik kablosu projesine karşı sert bir uyarı yaptı. MSB denizaltı kablosu açıklaması, bakanlığın haftalık basın bilgilendirme toplantısında geldi ve toplantı bu kez alışılmış salonda değil, TCG Anadolu güvertesinde yapıldı.
Denizaltı kablo projesi tam olarak ne, hangi ülkeleri kapsıyor?
Sözü edilen proje, Avrupa elektrik şebekesini GKRY ve İsrail'e bağlamayı hedefleyen ve kamuoyunda "Great Sea Interconnector" olarak bilinen denizaltı elektrik hattı. Hattın planlanan güzergahı, Yunanistan üzerinden GKRY'ye, oradan da İsrail'e uzanıyor. MSB'nin dikkat çektiği nokta ise güzergahın büyük ölçüde Türkiye'nin 18 Mart 2020'de Birleşmiş Milletler'e bildirdiği kıta sahanlığı sınırlarıyla çakışması.
MSB'nin kıta sahanlığı uyarısı ne anlama geliyor?
Bakanlık, toplantıda yaptığı açıklamada net bir çerçeve çizdi: "Uluslararası hukuk uyarınca kıta sahanlığımızda gerçekleştirilecek kablo veya boru döşeme ile bilimsel araştırma gibi faaliyetlerin ülkemizle önceden koordine edilmesi gerekmektedir." Bu ifade, projeye ilke olarak karşı çıkılmadığını ama Türkiye'nin onayı alınmadan atılacak hiçbir adımın kabul edilmeyeceğini ortaya koyuyor. Bakanlık sözcüsü, hak ve menfaatleri göz ardı eden izinsiz faaliyetlere müsaade edilmeyeceğini, bölgedeki gelişmelerin yakından takip edilerek gerekli tedbirlerin alındığını da sözlerine ekledi.
Açıklamayı kim, nerede yaptı?
MSB Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, açıklamayı Muğla Aksaz açıklarında, Denizkurdu-I/2026 Tatbikatı'nın Seçkin Gözlemci Günü kapsamında TCG Anadolu'da düzenlenen basın toplantısında yaptı. 20-25 Eylül tarihleri arasında Karadeniz, Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz'de icra edilen tatbikata 100 gemi, 50 hava unsuru ve 14 bin personel katıldı; TCG Anadolu'dan ilk kez dikey kalkışlı insansız hava aracı uçuşu ve PİRANA kamikaze insansız deniz aracı atışı da bu kapsamda gerçekleştirildi.
Hukuki dayanak ne?
MSB, konuya ilişkin hukuki zemini de hatırlattı. Bakanlık, Libya ile imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası ile Türkiye'nin BM'ye bildirdiği kıta sahanlığı koordinatlarının, bölgedeki her türlü deniz tabanı faaliyetinin hukuki çerçevesini oluşturduğunu vurguladı. Bu çerçeveye göre söz konusu kablo hattının bir bölümü, Türkiye'nin egemenlik haklarını kullandığı alanların içinden geçiyor.
Bölgede gerginlik başka nereden besleniyor?
Toplantıda yalnızca kablo hattı değil, Yunanistan'ın silahsızlandırılmış statüdeki adalardaki askeri varlığı ve GKRY'nin bölgedeki hareketliliği de gündeme geldi. MSB, Doğu Akdeniz'deki gelişmelerin bütün olarak izlendiğini, Türkiye'nin hak ve menfaatlerini kararlılıkla korumaya devam edeceğini yineledi.
Bakanlık, konuya ilişkin adımların diplomatik kanallar üzerinden de takip edildiğini belirtirken, projeyi yürüten taraflardan resmi bir yanıt şimdilik gelmedi.
