ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz Boğazı'nı sahiplendi. Baltimore'da bir tersanede, Anduril şirketinin yatırım töreninde konuşan Trump, aktarılan sözlerine göre boğazın “ABD Donanması'na ve Amerika Birleşik Devletleri'ne ait” olduğunu söyledi. İran'a da “çok yakında öğreneceksiniz” diyerek gözdağı verdi. Salı günkü bir başka konuşması ise Beyaz Saray'a düzeltme yaptırdı.
Trump Hürmüz Boğazı için ne dedi, boğaz kimin?
Trump, boğazın tamamen ABD Donanması'nın kontrolünde olduğunu savundu. ABD'nin bölgeden gelen petrole ihtiyacı olmadığını söyledi ve son günlerde Hürmüz'den “inanılmaz” miktarda petrol geçtiğini ekledi. Boğaz, İran ile Umman kıyıları arasında uzanan dar bir su yolu; Körfez'in açık denizlere çıkış kapısı olduğu için dünya petrol ticaretinin kabaca beşte biri buradan geçiyor. Trump'ın “ait” sözüne İran'dan ya da Umman'dan gelen bir yanıt ilk haberlerde yer almıyor. Boğazın iki yakasında bu iki ülke dururken Washington'ın sahiplenme çıkışı, Hürmüz'ü bir kez daha tartışmanın merkezine taşıdı.
Trump İran için başka ne söyledi, İran Petrol Bakanı istifa mı etti?
Trump, ABD'nin başladığı işi bitirmesi gerektiğini söyledi; ona göre mesele artık bunun nasıl yapılacağı. ABD'nin İran'ın askerî kapasitesini neredeyse yok ettiğini de öne sürdü. İran Petrol Bakanı'nın istifa ettiği haberleri günler önce gelmişti; Trump bu kez gerekçeyi de kendi ağzından verdi: Ona göre bakan, ülkedeki durum iyi olmadığı için gitti. Bu gerekçe Trump'ın kendi iddiası olarak kayda geçti.
Trump'ın Los Angeles ve San Diego sözü neydi, ne zaman söyledi?
Salı günü, 6 Ekim'de yaptığı konuşmada Trump, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşı değerlendirirken İran'ın Amerikan kentlerini vurabileceği ihtimaline değindi. Aktarılan sözlerine göre şöyle dedi: “Bırakın Los Angeles'ı yok etsinler. San Diego'yu yok etsinler. Bu ödenmesi gereken çok küçük bir bedel.” Cümle Amerikan siyasetinde saatler içinde fırtına koparttı.
California Valisi Newsom ve Beyaz Saray ne dedi?
California Valisi Gavin Newsom paylaşımında Trump'ın “akıl sağlığı yerinde değil ve tehlikeli” biri olduğunu yazdı. Trump'ın önce eyalete Ulusal Muhafız gönderdiğini, şimdi de yabancı düşmanların kentleri yok etmesini istediğini öne sürdü. Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung ise sözlerin gerçeklikten uzak, panik hâlinde çarpıtıldığını savundu. Cheung'a göre Trump hiçbir saldırı çağrısı yapmadı; nükleer silaha sahip bir İran durdurulmasaydı Amerikan kentlerinin tehdit altında olacağını vurguladı.
BM ve Katar ne dedi, ABD ile İran arasında temas sürüyor mu?
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD ile İran'ı diplomasiye çağırdı. Katar ise iki ülke arasındaki mesajlaşmanın sürdüğünü açıkladı. Yani Trump'ın sert söylemine rağmen iki taraf arasındaki mesaj trafiği kesilmiş değil.
