YouTube'un en çok izlenen iki gazetecisi karşı karşıya geldi. Tartışmanın konusu üçüncü bir isim: akademisyen Berk Esen.
Tartışma nasıl başladı?
Cüneyt Özdemir, açılım süreciyle ilgili konuşurken Berk Esen için "uyduruk akademisyen" ifadesini kullandı. Fatih Altaylı buna kişisel sitesindeki köşesinden karşılık verdi.
Altaylı ne dedi?
Altaylı önce doğrudan seslendi:
"Cüneytciğim, aç o konuşmanı, tekrar izle. Kendine yakıştırdıysan kalsın. Yok eğer yakıştıramadıysan bir özür dile."
Ardından gerekçesini sıraladı:
"Sevgili Cüneyt, Berk Esen'e gereğinden fazla öfkelenmişsin. Uyduruk akademisyen diyorsun. Berk Esen'in eleştirilebilecek bin tane tarafı olabilir, eleştirebilirsin de ama uyduruk akademisyen deme hakkın yok."
"Türkiye'de uyduruk akademisyenler sıralaması yapsan Berk Esen ilk 100.000'e girmez, Sabancı Üniversitesi gibi bir üniversitede yer almaz. Ayrıca siz Berk Esen'le akademik bir konuda tartışmıyorsunuz, siyasi bir meseleyi ele alıyorsunuz. Eleştirebilir, fikrine karşı çıkabilir, yanlış söylediğini iddia edebilirsin. Hatta onun sana bu konuda tweet atmama nasihatinin yanlış olduğunu, fikir özgürlüğünü savunan bir akademisyene yakışmadığını da söyleyebilirsin. Ama uyduruk, muyduruk bunlar bu konuda söylenecek laflar değil."
"Berk Esen'in siyasi görüşlerini ifade etme biçimini ben de eleştirebilirim. Fazla üstenci, başkalarının fikirlerine karşı fazla kapalı bulduğumu söyleyebilirim ama bu bazı öngörülerinin doğru, tavrının da cesurca olduğunu görmezden gelmemi engellemez. Bazen futbol yorumcuları gibi konuştuğunu da görüyorum ama o da onun tercihi. Bizi ilgilendirmez. Her şeye rağmen kendisini dinlemeye değer buluyorum. Bazen beğeniyorum, bazen beğenmiyorum. Akademik tarafını ise eleştirebilecek kadar bilmiyorum, bu yüzden haddim değil. Senin de değil. Uyduruk demek ise hiç haddimiz değil."
Fatih, sen Berk Esen'in avukatı mısın? Onu ne kadar tanıyorsun?
Yazının tamamı bir savunma metni gibi kurulmuş. Altaylı, Berk Esen'in siyasi öngörülerini "doğru", tavrını "cesurca" buluyor; anlatım biçimini "üstenci" bulduğunu da ekliyor. Yani beğendiği ve beğenmediği yanlarını tek tek sıralayacak kadar yakından izlemiş.
Buna karşılık aynı yazının sonunda akademik tarafı için "eleştirebilecek kadar bilmiyorum" diyor. Ortaya şu soru çıkıyor: birini bu kadar ayrıntılı savunacak kadar tanıyan biri, o kişinin mesleğini hiç mi bilmiyor?
Akademisyen tarafını hiç bilmediğini söyleyip neden bu kadar savunuyorsun?
Tartışmanın konusu tam olarak akademisyenlik. Cüneyt Özdemir'in kullandığı sıfat mesleğe dair: "uyduruk akademisyen". Altaylı ise bu sıfata itiraz ederken dayanak olarak akademik bir ölçüt getirmiyor; Sabancı Üniversitesi'nde çalışıyor olmasını ölçüt sayıyor.
Bir üniversitede kadrolu olmak, o kişinin akademik üretiminin niteliği hakkında tek başına bir şey söylemez. Altaylı'nın kendi cümlesiyle "eleştirebilecek kadar bilmediği" bir alanda, itirazını kurumun adına dayandırması yazının en zayıf yeri.
Aslında senin söylemek istediklerini söylüyor olabilir mi?
Yazıdaki asıl bağ akademik değil, siyasi. Altaylı, Berk Esen'in "bazı öngörülerinin doğru", "tavrının cesurca" olduğunu söylüyor. Savunulan şey bir akademik kariyer değil, bir siyasi duruş.
Bu durumda "uyduruk akademisyen" sıfatına gösterilen tepkinin kaynağı da değişiyor: mesleğe yapılan haksızlık değil, paylaşılan bir siyasi çizgiye yapılan hamle. Altaylı'nın yazıyı meslek etiği üzerinden değil, "haddimiz değil" diyerek bitirmesi de bu okumayı güçlendiriyor.
Cüneyt Özdemir'in tam sözleri neydi?
Bu noktada bir kayıt düşmek gerekiyor. Özdemir'in konuşmasının tamamı yazıda yer almıyor; elimizde Altaylı'nın aktardığı iki kelime var: "uyduruk akademisyen". Sözün hangi bağlamda, hangi cümlenin içinde söylendiği Özdemir'in kendi yayınından dinlenmeden tam olarak değerlendirilemez.
Berk Esen kim?
Sabancı Üniversitesi'nde görev yapan siyaset bilimci. Karşılaştırmalı siyaset ve Türkiye siyaseti üzerine çalışıyor; güncel gelişmelere ilişkin yorumlarıyla televizyon ve sosyal medyada sık yer alıyor.
Bu tartışma neden önemli?
Çünkü taraflar sıradan iki isim değil. Ağustos ayının YouTube gündem sıralamasında Cüneyt Özdemir birinci, Fatih Altaylı üçüncü. İkisinin toplam aylık izlenmesi 40 milyonu aşıyor. Bu ölçekte bir tartışma, aralarındaki kişisel mesele olmaktan çıkıp dijital haberciliğin üslubuna dair bir örnek hâline geliyor.
