ASELSAN ile Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), hibrit hava savunma sistemlerinin tedariki için 2 milyar 460 milyon avroluk sözleşmeye imza attı. İmzalar 5 Ekim Pazartesi günü atıldı; Ankara merkezli şirket durumu Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) düştüğü bildirimle duyurdu. Son iki haftada açıklanan sözleşmelerin en büyüğü bu.
ASELSAN hava savunma sözleşmesi ne kadar, neyi kapsıyor?
KAP'taki cümle kısa ve çıplak: hibrit hava savunma sistemlerinin tedarikine yönelik, toplam tutarı 2 milyar 460 milyon avro olan sözleşmeler imzalandı, karşı taraf SSB. Sistemin hangi parçalardan oluştuğu, kaç adet teslim edileceği, hangi yıllara yayılacağı bildirimde yazmıyor. Savunma sanayiinde bu tür ayrıntılar genellikle sözleşme metninde kalır, kamuoyuna çıkmaz.
Hibrit hava savunma sistemi ne demek?
Sektörde 'hibrit' sözü çoğunlukla farklı silahların, mesela füzenin ve namlulu bir silahın, tek komuta-kontrol ağında birlikte çalıştığı yapıları anlatır. Uçak, füze ya da insansız hava aracı gelince sistem, tehdidin türüne göre elindeki en uygun silahı devreye sokar. Bu sözleşmedeki bileşimin tam olarak ne olduğu açıklanmadı; burada anlatılan, terimin genel anlamı.
Çelik Kubbe ile bağlantısı var mı?
Çelik Kubbe, Türkiye'nin kısa, orta ve uzun menzilli hava savunma sistemlerini tek bir ağda buluşturmayı hedefleyen çok katmanlı mimarinin adı; ASELSAN da bu mimarinin başlıca yüklenicilerinden. KAP bildirimi ise sözleşmeyi Çelik Kubbe adıyla anmıyor. İki başlık arasındaki bağ resmen kurulmuş değil.
ASELSAN'ın defterine son iki haftada ne girdi?
Basına yansıyan bilgilere göre ASELSAN, 23 Eylül'den bu yana imzaladığı sözleşmelerle toplam sipariş büyüklüğünü 5 milyar avronun üzerine taşıdı. Bu toplamın içinde yeni SSB sözleşmesinin yanında Roketsan ile yapılan 1 milyar 234 milyon avroluk iş, SSB ile uzun menzilli hava savunma sistemleri için imzalanan 1 milyar 8 milyon avroluk anlaşma ve yurt dışındaki bir müşteriyle kapanan 488,5 milyon avroluk hava savunma sistemi ihracatı da var. Yani 2,46 milyarlık kalem, bu dönemde kaydedilen siparişlerin kabaca yarısını tek başına oluşturuyor. SSB ile hava savunma hattındaki yoğunluk yeni de değil: temmuzda da KAP'a 1 milyar 470 milyon avroluk bir seri üretim sözleşmesi bildirilmişti.
Sözleşmeyi neden KAP'tan duyurdu, taraflar kim?
ASELSAN, Borsa İstanbul'da işlem gören bir şirket; yatırımcının kararını etkileyebilecek büyüklükteki sözleşmeleri KAP üzerinden açıklamak zorunda. Karşı masadaki SSB ise Cumhurbaşkanlığına bağlı çalışan ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaç duyduğu sistemlerin tedarikini yürüten kurum. Ortada alıcı olarak devlet, yüklenici olarak borsada işlem gören yerli bir şirket var; tutarın ilk bildirimde açıkça yazılmasının nedeni de bu.
Teslimatlar ne zaman başlıyor?
Bildirimde teslim takvimi yok. Sistemlerin hangi yıl sahaya ineceği ve teslimatın kaç yıla yayılacağı şimdilik kamuoyunun bilgisi dışında. Takvim açıklanmadığı için sözleşmenin ASELSAN'ın gelirine hangi yıllarda yansıyacağı da belli değil.
Okur için bu ne demek?
Hava savunma, ülke semasını uçak, füze ve insansız hava aracı tehdidine karşı korumak demek; bu büyüklükte bir sözleşme, bu alanın yerli üretimine ne kadar kaynak ayrıldığını gösteriyor. Yatırımcı cephesinde ise ASELSAN hisselerini izleyenler için KAP'taki sipariş bilgisi, şirketin iş yükünün ne ölçüde dolduğuna dair somut veri.
