Binalara zorunlu denetim gündemde. Haberlere göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, binaların 5 yılda bir denetlenmesini öngören bir taslak üzerinde çalışıyor. Ankara'da hazırlanan bu taslak henüz yürürlüğe girmedi ve Bakanlıktan bu konuda resmî bir açıklama bulunmuyor. Yani elimizdeki bilgiler taslağın ilk hali üzerinden; metin değişebilir.
Binalara zorunlu denetim nedir, ne zaman başlayacak?
Taslağa göre bina denetimi 5 yılda bir yapılacak. Ancak haberlerde bu sürenin yalnız yeni binalarda mı, tüm binalarda mı uygulanacağı net değil. Uygulamanın başlangıç tarihi de haberlerde yer almıyor. Binalara zorunlu denetim yasalaşana ya da yönetmelik olarak yayımlanana kadar taslağın metni değişebilir; bu yüzden bugün için kesin bir takvim vermek mümkün değil.
Bina denetimi 5 yılda bir neleri kapsayacak?
Haberlerde denetimin üç ana başlığa odaklandığı anlatılıyor. Birincisi, kritik katlardaki kolonların mevcut durumu. İkincisi, binanın kat sayısının ve kullanım alanlarının mevzuata uygun olup olmadığı. Üçüncüsü ise izinsiz yapılan tadilat ve alan genişletmeleri.
Kolon, binanın yükünü temele taşıyan dikey taşıyıcı elemandır. Bir kolonun zayıflaması tüm yapının güvenliğini etkileyebilir; denetimde kolonlara bakılmasının önemi de buradan geliyor.
Tespit edilen her usulsüzlük fotoğraf ve video kaydıyla rapora girecek. Böylece sonradan yapılan bir değişikliğin üstünü örtmek zorlaşacak. Bu, binalara zorunlu denetimin en çok konuşulacak yanlarından biri olabilir; çünkü denetimin ne kadar derine ineceği taslağın son metnine bağlı.
Binalara zorunlu denetim hangi binaları kapsayacak?
Kapsam konusunda haberler birbirinden ayrışıyor. Bir habere göre uygulama, 2021'den bu yana iskân alan binaları hedefliyor; bu binalar bina kimlik belgesi sistemi içinde yer alıyor. Başka bir haberde ise kapsamın hangi bina grubunu içerdiği açık değil. Hangi binaların önce denetleneceği de henüz belli değil.
Bu nedenle binalara zorunlu denetimin kendi binanızı kapsayıp kapsamayacağını şimdilik kesin olarak söylemek mümkün değil. Kendi binanızın durumunu öğrenmek için taslağın netleşmesini beklemek gerekiyor.
Denetime engel olunursa ne olacak?
Haberlerde denetim ekibinin sahada engelle karşılaşması halinde ne yapılacağına dair ayrıntı yok. Düzenlemenin gerekçesi ise haberlere göre açık: deprem olmadan da binaların çöktüğü örnekler var. Denetim, yapının sonradan zayıflatılıp zayıflatılmadığını erkenden ortaya çıkarmayı hedefliyor.
Binalara zorunlu denetim sizi nasıl etkiler?
Apartman sakini ya da bina sahibiyseniz, denetim ekibi binanın içinde yapılan tadilatları da kaydedebilir. Yani evinizde yaptığınız değişiklikler de incelemeye girebilir. Bina sakinlerinin denetim öncesinde nasıl bilgilendirileceği de taslak netleşince belli olacak.
Denetimin maliyetini kimin karşılayacağı ve usulsüzlük bulunursa hangi yaptırımın uygulanacağı ise taslağı anlatan haberlerde yer almıyor. Bu iki soru, binalara zorunlu denetimin cebinize dokunup dokunmayacağını belirleyecek.
