Ankara'da TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu, Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi'ni kabul etti. Booking, Expedia ve Airbnb gibi yurt dışı merkezli platformlar, Türkiye'de ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan alacakları izinle çalışabilecek. Teklifin sıradaki durağı Meclis Genel Kurulu.
Kanun teklifinde Booking, Airbnb ve Expedia için ne var?
Teklifin ana fikri, yurt dışı merkezli konaklama platformlarını denetime bağlamak. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan'a göre amaç, tüketicinin haklarını korumak, kayıtlı turizm işletmelerini gözetmek ve sektörde haksız rekabeti önlemek. Platformların Türkiye'de ulaşılabilir bir temsilci bulundurması, elektronik tebligat adresi göstermesi, dijital hizmet vergisi mükellefi olması ve vergi borcunun bulunmaması gerekecek. Dijital hizmet vergisi, büyük dijital platformların Türkiye'deki hizmet gelirleri üzerinden alınan vergi. Uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak.
İzin belgesi kaç lira, kaç yıl geçerli?
İzin belgesi iki yıl süreli ve bedeli 5 milyon lira. Bedel, yıllık yeniden değerleme oranında artırılacak. Platformlar ayrıca turizm payı ödeyecek. Türkiye'de zaten çalışan platformlara izin başvurusu için üç ay süre tanınıyor.
Komisyon sınırı yüzde kaç, rezervasyon fiyatına yansır mı?
Yurt içi konaklama satışlarında platformların alabileceği komisyon, vergiler hariç hizmet bedelinin yüzde 17'sini aşamayacak. Komisyon, platformun otelden ya da ev sahibinden kesebileceği pay; yani sınır platformun kazancına konuyor, sizin ödediğiniz rezervasyon fiyatını doğrudan sabitlemiyor. Bu tavanın nihai fiyatı ne kadar etkileyeceğini şimdiden söylemek mümkün değil.
Platformlar neyi doğrudan satabilecek?
Platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesislerini, turizm amaçlı kiralama izni olan konutları ve uçak biletini satabilecek. Seyahat acentesi hizmetleri ve araç kiralama gibi diğer ürünler yetkili işletmeler üzerinden sunulacak. Bu listenin dışında kalan ürünler platformun vitrininden doğrudan satılamayacak.
Bu düzenleme tatilciyi nasıl etkiler?
Kanun yürürlüğe girdiğinde bu platformlardan rezervasyon yapan bir tatilci, uyuşmazlık halinde Türk hukukuna ve Türk mahkemelerine başvurabilecek. Platformun vitrininde doğrudan satılan ürünler turizm belgeli tesisler, izinli kiralık konutlar ve uçak biletiyle sınırlı kalacak; Türkiye'de ulaşılabilir bir temsilci bulunması da şikâyet için muhatap sorununu azaltacak. Teklif komisyondan geçtiği için bu kurallar şimdilik kâğıtta: Genel Kurul onaylamadan hiçbiri geçerli değil.
Kanun ne zaman yürürlüğe girecek, uymayan platforma ne olacak?
Teklif yasalaşırsa 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Genel Kurul'daki görüşme tarihi henüz açıklanmadı. Yükümlülükleri yerine getirmeyen platformlar için idari para cezası ve erişim engeli öngörülüyor. Booking.com'un Türkiye'den erişimi 2017'den beri kapalı; teklif izin belgesiyle çalışma yolunu açıyor, ancak platformun başvuru yapıp yapmayacağına dair bir açıklama yok.
Teklife kim itiraz ediyor?
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği teklife karşı çıkıyor. Birlik, yabancı platformların şirket kurmadan Türkiye'de ticaret yapacağını ve bunun yerli acentalar için rekabet dezavantajı yaratacağını savunuyor.
