Hazine ve Maliye Bakanlığı eylül ayı bütçe sonuçlarını açıkladı: merkezi yönetim bütçesi eylülde 532 milyar 242 milyon lira bütçe açığı verdi. Ocak-eylül döneminde bütçe gelirleri ise 12 trilyon 107 milyar 800 milyon liraya ulaşarak 12 trilyonu aştı. Dokuz aylık bütçe açığı ise gider rakamıyla birlikte aşağıda.
Eylülde bütçe açığı kaç lira oldu?
Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre eylülde merkezi yönetim bütçesinin gelirleri 1 trilyon 253 milyar 149 milyon lira oldu ve geçen yılın eylülüne göre yüzde 22,7 arttı. Giderler 1 trilyon 785 milyar 391 milyon lira ile yüzde 34,1 yükseldi. İki rakamın farkı, 532 milyar 242 milyon liralık bütçe açığı demek. Eylülde her 100 lira gelire karşılık yaklaşık 142 lira harcama yapıldı.
Ocak-eylülde bütçe açığı kaç trilyon lira oldu?
Dokuz aylık tablo şöyle: gelirler 12 trilyon 107 milyar 800 milyon lira ile yüzde 34,5, giderler 13 trilyon 948 milyar 130 milyon lira ile yüzde 36,4 arttı. Aradaki fark, yani ocak-eylül bütçe açığı 1 trilyon 840 milyar 330 milyon lira oldu. Dokuz ayda her 100 lira gelire karşılık yaklaşık 115 lira gider yapıldı. Eylülde giderlerin yıllık artışı (yüzde 34,1) gelirlerin artışının (yüzde 22,7) üzerinde kalırken, dokuz aylık toplamda bu fark daha dar: yüzde 36,4'e karşı yüzde 34,5. Dokuz ayın aylık ortalamasına bakınca gelir yaklaşık 1 trilyon 345 milyar, gider yaklaşık 1 trilyon 550 milyar lira çıkıyor; eylülün 1 trilyon 253 milyar liralık geliri bu ortalamanın altında, 1 trilyon 785 milyar liralık gideri ise üstünde kaldı.
| Kalem | Eylül 2026 | Ocak-Eylül 2026 |
|---|---|---|
| Bütçe gelirleri | 1 trilyon 253 milyar 149 milyon TL (yüzde 22,7 artış) | 12 trilyon 107 milyar 800 milyon TL (yüzde 34,5 artış) |
| Bütçe giderleri | 1 trilyon 785 milyar 391 milyon TL (yüzde 34,1 artış) | 13 trilyon 948 milyar 130 milyon TL (yüzde 36,4 artış) |
| Bütçe açığı | 532 milyar 242 milyon TL | 1 trilyon 840 milyar 330 milyon TL |
Merkezi yönetim bütçesi ne demek, bütçe açığı nasıl hesaplanır?
Merkezi yönetim bütçesi; genel bütçe, özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların bütçelerinin toplamı. Bütçe açığı ise bu toplamda giderin gelirden fazla olduğu kısım: gider eksi gelir. Yani eylülde 1 trilyon 785 milyar liralık harcamanın 1 trilyon 253 milyar liralık geliri aşan 532 milyar liralık bölümü açık olarak kayda geçti. Ankara'da Bakanlığın duyurduğu tablo, bu farkı ay ay ve yılbaşından bu yana toplam olarak veriyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçe rakamlarını ne zaman açıklıyor?
Bakanlık merkezi yönetim bütçesinin sonuçlarını aylık olarak duyuruyor; eylül verisi 15 Ekim 2026 Perşembe günü geldi. Ocak-eylül sütunu ise yılbaşından beri biriken toplamı gösteriyor, yani tek bir ayın değil dokuz ayın hesabı.
Bütçe açığı sizi nasıl ilgilendiriyor?
Bütçe açığı, devletin bir dönemde gelirinden fazla harcadığı tutarı gösteriyor ve genellikle borçlanmayla finanse ediliyor. Bu yüzden her ay açıklanan merkezi yönetim bütçesi tablosu, ülkenin gelir ve gider dengesinin nabzı sayılıyor. Eylül için yüzde 142, ocak-eylül için yüzde 115'lik gider/gelir oranı, aynı rakamları 100 liralık bir gelir üzerinden okumanın en kolay yolu. Eylülün 532 milyar liralık açığı, ocak-eylül toplamı olan 1 trilyon 840 milyar liranın yaklaşık yüzde 29'una denk geliyor.
