Cari işlemler hesabı ağustosta 4,053 milyar dolar fazla verdi. Merkez Bankası'nın bu sabah yayımladığı ödemeler dengesi verisine göre Türkiye'ye giren döviz, o ay çıkandan 4,053 milyar dolar fazla oldu. Dış ticaret yine açık verdi; cari fazlayı doğuran, hizmet gelirleri ve özellikle seyahat kalemi oldu. Altın ve enerji hariç tutulunca çıkan rakam aşağıda.
Cari işlemler hesabı ağustosta neden fazla verdi, rakamlar nelerden oluştu?
Merkez Bankası'nın ödemeler dengesi tanımıyla dış ticaret ağustosta 3,746 milyar dolar açık verdi. Buna karşılık hizmetler kaleminden net 9,711 milyar dolar giriş oldu. Seyahat, yani turizm, 7,285 milyar dolar net gelir getirdi; ulaştırma 3,265 milyar dolar ekledi. Ağustos yaz sezonunun en yoğun ayı olduğu için seyahat kalemi tabloyu taşıyan sütun oldu. Birincil ve ikincil gelir kalemleriyle birlikte sonuç 4,053 milyar dolar cari fazla.
Altın ve enerji hariç cari denge kaç milyar dolar?
Altın ve enerji kalemleri dışarıda bırakıldığında ağustos cari işlemler dengesi 8,205 milyar dolar fazla veriyor; yani başlıktaki rakamın yaklaşık iki katı. Bu hesap neden önemli? Türkiye enerjisinin büyük bölümünü ve altının önemli kısmını dışarıdan aldığı için bu iki kalem fiyat ve miktar oynadıkça cari dengeyi sert sallıyor. Onları çıkarınca geri kalan ticaretin, turizmin ve hizmetlerin cari dengeye katkısını daha net görürsünüz.
12 aylık cari açık kaç milyar dolar?
Tek aylık fazla yıllık tabloyu fazlaya çevirmiyor. Merkez Bankası verilerine göre son 12 ayda cari işlemler hesabı 42,1 milyar dolar açık verdi. Kalemler şöyle:
| Kalem | 12 aylık (milyar dolar) |
|---|---|
| Dış ticaret dengesi | -78,4 |
| Hizmetler dengesi | 63,9 |
| Birincil gelir dengesi | -25,6 |
| İkincil gelir dengesi | -1,9 |
| Cari işlemler dengesi | -42,1 |
Döviz nereden geldi, rezervlere ne oldu?
Doğrudan yatırımda ağustosta net 141 milyon dolar giriş görüldü: yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki yatırımı 719 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki yatırımı 578 milyon dolar yükseldi. Yurt dışı yerleşikler hisse senedi ve yatırım fonlarında 1,05 milyar dolar, devlet iç borçlanma senetlerinde 77 milyon dolar net alım yaptı. Dış borçlanma tarafında bankalar 2,186 milyar dolar, diğer sektörler 1,230 milyar dolar net borçlandı; genel hükümet ise 82 milyon dolar net geri ödeme yaptı. Resmî rezervler ağustosta 7,138 milyar dolar net arttı.
Cari fazla sizi ve cüzdanınızı nasıl etkiler?
Cari fazla, ülkeye giren dövizin çıkandan fazla olması demek; o ay dışarıdan ek döviz bulmaya gerek kalmıyor. Bu yüzden kur, rezerv ve faiz tartışmalarında en çok izlenen verilerden biri. Ama tek bir ayın rakamı yönü belirlemez; ekonomi çevreleri yıllık dengeye, rezerv hareketine ve dış borçlanmaya birlikte bakıyor. Ağustos verisinde rezervlerin 7,138 milyar dolar artması ve altın-enerji hariç dengenin 8,205 milyar dolar fazla vermesi olumlu satırlar; 12 aylık cari işlemler hesabı ise yaz sezonunun ardından hâlâ 42,1 milyar dolar eksi yazıyor.
