Ankara merkezli savunma teknolojileri şirketi SolidAERO'nun geliştirdiği yerli insansız hava aracı ÇEPNİ, ilk saha görevine çıktı. Dün, 11 Ekim Pazar günü duyurulan gelişmeyle birlikte ÇEPNİ İHA ailesinin “piste ihtiyaç duymayan” yapısı ve yüzlerce kilometreyi bulan menzili savunma sanayii çevrelerinde yeniden konuşulmaya başladı.
ÇEPNİ nedir, hangi firmanın ürünü?
ÇEPNİ, üreticisinin tanımıyla sabit kanatlı bir taktik İHA. Görev rolü istihbarat, gözetleme ve keşif ile taarruz olarak, yani ISR ve Strike olarak veriliyor. Adını Oğuz boylarından Çepnilerden alan platform, ortak bir gövde mimarisi üzerine kurulu, modüler ve çok görevli bir aile olarak anlatılıyor. Üretici SolidAERO, Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde faaliyet gösteren bir savunma teknolojileri şirketi; insansız hava sistemlerini askerî ve taktik kullanım için tasarlıyor.
ÇEPNİ ilk görevinde ne yaptı?
Basına yansıyan bilgilere göre ÇEPNİ ilk saha görevinde bir hava savunma sistemi çözümünün geliştirilmesinde hedef uçak olarak kullanıldı. Yani platform ilk sınavını saldırı değil, savunma sistemlerini sınayan taraf olarak verdi. Görevin tam yeri ve saati paylaşılmadı. Hedef uçak rolü, hava savunma sistemlerinin radar, füze ve top atışı eğitimlerinde yeniden kullanılabilen, düşman uçağı, helikopteri ya da füzesinin radar izini taklit edebilen bir platform anlamına geliyor.
ÇEPNİ piste ihtiyaç duymadan nasıl görev yapıyor, dikey iniş var mı?
“Piste ihtiyaç duymamak”, uçağın uzun bir asfalta bağlı olmaması demek. Anlatılan teknik bilgilere göre kalkış, aracın arkasına kurulan bir rampa ya da pnömatik katapultla yapılıyor. Sistem konteyner içinde taşınıyor ve tek bir operatörle kısa sürede sahaya kurulabiliyor. Yani ÇEPNİ'nin tarifinde dikey iniş ya da dikey kalkış anlatımı yok: üretici onu sabit kanatlı bir platform olarak tanımlıyor. Hedef uçak versiyonunun gövde üstü iniş yapabildiği belirtiliyor. Pist gerektirmemesi, bu tür bir İHA'nın sahada hızlı konuşlanması ve her yerden görev alabilmesi açısından en büyük avantaj.
ÇEPNİ'nin “üçlü gücü” ne, menzili ne kadar?
“Üçlü güç”, ÇEPNİ'nin üç ayrı versiyonuna işaret ediyor. Midrange adı verilen versiyon istihbarat, gözetleme, keşif ve taarruz görevleri için tasarlanıyor. Target versiyonu hava savunma eğitimlerinde kullanılan, yeniden kullanılabilir bir hava hedefi. Üçüncü versiyon olan aldatıcı (decoy), düşman hava savunma ağlarını yanıltmak ve radar kapasitesini meşgul etmek için kullanılıyor. Gövdede karbon fiber yapı ve düşük radar kesit alanı öne çıkıyor.
Üreticinin açıkladığı verilere göre ÇEPNİ'nin menzili 500 kilometrenin üzerinde, havada kalış süresi ise 3-4 saat. Bu rakamlar, platformu taktik İHA sınıfında “yüzlerce kilometre” menzile ulaşabilen sistemler arasına koyuyor. Hedef uçak versiyonunun menzili ise 100 kilometreyi aşan mesafelerde görev yapabiliyor.
ÇEPNİ'nin ilk görevi savunma sanayii için ne anlama geliyor?
Hava savunma sistemlerinin test ve eğitim atışlarında gerçekçi hedef ihtiyacı büyük. Yerli üretim bir hedef uçağın bu işte sahaya çıkması, savunma sanayii tarafında test ve eğitim süreçlerinde yerli üretimin payını artırıyor. Aynı platformun keşif, taarruz ve aldatıcı versiyonlarının bulunması ise ÇEPNİ'nin tek bir görevle sınırlı kalmayacağını gösteriyor. Sonraki aşamada platformun hangi kullanıcılara teslim edileceği, hangi görevlerde ve hangi tarihte envantere gireceği ise henüz açıklanmadı.
