İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin başında bulunduğu İçişleri Bakanlığı, 16 ilde yürütülen DEAŞ operasyonunda 51 şüphelinin yakalandığını 3 Ekim Cumartesi günü öğleden sonra duyurdu. Adana'dan Zonguldak'a, Edirne'den Iğdır'a uzanan bu çizgide sahadaki işi il jandarma komutanlıkları yaptı. Metin kısa tutulmuş: bir rakam, bir il listesi, dört suçlama başlığı ve operasyonu yöneten birimlerin adı.
DEAŞ operasyonu hangi illerde yapıldı?
Bakanlık illeri alfabetik dizdi: Adana, Adıyaman, Balıkesir, Bursa, Diyarbakır, Düzce, Edirne, Gaziantep, Iğdır, Kayseri, Mardin, Mersin, Nevşehir, Sinop, Şanlıurfa ve Zonguldak. Bölgelere bakınca Güneydoğu'dan beş, Karadeniz'den üç, Marmara'dan üç, Akdeniz'den iki, İç Anadolu'dan iki, Doğu Anadolu'dan bir il var; İstanbul, Ankara ve İzmir listede yok. Hangi ilde kaç kişinin yakalandığı ve ilçe düzeyindeki adresler duyuruda yer almadı, yalnızca 51'lik toplam verildi.
DEAŞ operasyonu ne zaman yapıldı?
Bakanlık açıklamayı 3 Ekim Cumartesi günü, öğleden sonra yaptı. Metin “operasyonlarda” diye çoğul bir ifade kullanıyor; yani 51 kişinin hepsinin tek bir sabah, tek bir dalgada yakalanıp yakalanmadığı belli değil. Operasyon günleri ve saatleri açıklamada yer almadı.
DEAŞ operasyonunda şüpheliler neyle suçlanıyor?
Bakanlığın anlatımında dört başlık var: DEAŞ üyeliği, örgütle iltisaklı kişilerle bağlantı, “sözde yardım kuruluşları” üzerinden finansman ve sosyal medya hesaplarıyla propaganda. İltisaklı sözcüğü burada “bağlantılı” anlamına geliyor. Hangi şüphelinin hangi başlıkla anıldığı, kaç kişinin doğrudan üyelikten yakalandığı açıklanmadı; isimler, yaşlar ve uyruklar da paylaşılmadı. Yakalananlar hâlâ şüpheli, yargı süreci Cumhuriyet başsavcılıklarının koordinasyonunda yürüyor.
Sözde yardım kuruluşları üzerinden DEAŞ'a para nasıl aktarılmış?
Bakanlık bu başlığı tek bir ifadeyle geçti: şüphelilerin yardım kuruluşu adını taşıyan yapılar aracılığıyla örgüte finansman sağladığı belirtiliyor. “Sözde” sözcüğü, bakanlığın bu yapıları gerçek bir yardım kuruluşu saymadığını gösteriyor. Hangi dernek ya da vakıfların kastedildiği, paranın hangi kanaldan ve ne miktarda gittiği açıklamada yok. Ele geçirilen dijital materyal, belge ya da nakit konusunda da bilgi verilmedi; bu ayrıntılar şimdilik soruşturma dosyasının içinde.
DEAŞ operasyonunu kim yürüttü?
Koordinasyon Jandarma Genel Komutanlığı Terörle Mücadele Daire Başkanlığı ile Cumhuriyet başsavcılıklarında, saha çalışması il jandarma komutanlıklarında. Çok illi bir çalışmada bu koordinasyon, ayrı illerdeki ekiplerin aynı plana göre hareket etmesi anlamına geliyor. Duyuruda Emniyet Genel Müdürlüğü'nün adı geçmiyor. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin yönettiği bakanlık, DEAŞ'ın hem faaliyet hem de finans yapılanmalarına karşı çalışmanın süreceğini bildirdi; ifade şöyle: “operasyonlarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz”.
DEAŞ ne demek?
Ad, Irak ve Şam İslam Devleti'nin Arapça adındaki sözcüklerin baş harflerinden türetilmiş bir kısaltma. Türkiye'de örgüt bu kısaltmayla anılıyor, bakanlık açıklamalarında da “DEAŞ terör örgütü” diye geçiyor. Eski haberlerde ve bazı yabancı kaynaklarda aynı örgüt IŞİD ya da ISIS adıyla yer alıyor. Bu kez duyurulan çalışma yalnızca üyelere değil, örgütün para ve propaganda koluna da uzanıyor.
DEAŞ operasyonunda tutuklama kararı çıktı mı?
Duyuruda tutuklama, adli kontrol ya da serbest bırakılan şüpheli sayısı yok. 51 kişi şimdilik yalnızca “yakalanan şüpheli”; adli sürecin hangi aşamada olduğu da belirtilmedi. Yakalananlar hukuken gözaltı sürecine giriyor; olağan akışta gözaltı işlemlerinin ardından savcılığa, oradan sulh ceza hâkimliğine çıkarılıyorlar ve hâkim tutuklama, adli kontrol ya da serbest bırakma kararından birini veriyor. Bu kararların sayısı kamuoyuna yansıdığında, 51 kişiden kaçının cezaevine gönderildiği de netleşecek.
