İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), Türkiye'nin iklim hedeflerinin yetersiz olduğu ve Türkiye'nin emisyonda G20 ikincisi olduğu yönündeki paylaşımları yanıtladı. Ankara'da yapılan DMM iklim açıklamasında bu paylaşımlar manipülatif olarak nitelendi ve dayanılan verinin resmî istatistik olmadığı savunuldu. Tartışma, rakamlardan çok o rakamların nasıl hesaplandığına dönüyor.
DMM iklim açıklamasında ne dedi?
DMM, “Türkiye emisyon G20 ikincisi” ve “iklim hedefleri yetersiz” paylaşımlarını yanıltıcı buldu. Açıklamaya göre bu paylaşımlar, BM Çevre Programı'nın (UNEP) raporunda yer alan EDGAR verisine dayanıyor. DMM, bu verinin resmî istatistik olmadığını, tahmine dayalı olduğunu vurguladı. Kamuoyunun bu iddialara itibar etmemesi çağrısı da yapıldı.
Türkiye emisyon artışında G20 ikincisi mi?
DMM'ye göre bu sıralama güvenilir bir tabloya dayanmıyor. Merkez, DMM iklim tartışmasının dayandığı EDGAR hesaplamalarının geçmişte büyük sapmalar ürettiğini söyledi. DMM'nin anlatımına göre EDGAR, Türkiye için yaptığı emisyon tahminlerini sonradan revize etmek zorunda kaldı ve revizyon aşağı yönde oldu. Yani savın özü şu: G20 sıralaması, sonradan düzeltilen bir tahmin üzerine kurulu. Kaynaklara yansıyan açıklamada G20 içinde başka bir sıralama ya da yeni bir emisyon rakamı paylaşılmadı.
EDGAR verisi nedir, DMM neden itiraz etti?
EDGAR, UNEP raporunda yer alan ve DMM'nin tahmine dayalı bulduğu küresel bir emisyon verisi. DMM'nin itirazı tam bu noktada: EDGAR verisi bir tahmin, ülkenin resmî istatistiği değil. Uluslararası raporlarda ikisinin farklı sonuç vermesi, rakam tartışmasının asıl nedeni.
Türkiye'nin iklim hedefleri yetersiz mi?
DMM'nin cevabı hayır: Türkiye'nin BM'ye sunduğu 2035 hedefi, ulusal koşullara uygun en azimli azaltım seviyesi. Açıklamaya göre hedefler Paris Anlaşması ilkelerine ve “ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar” ilkesine uygun. Bu ilke, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin iklim mücadelesinde farklı yük taşıyabileceğini öngörüyor. 2035 hedefinin rakamı kaynaklarda yer almadı.
Türkiye'nin resmî emisyon verisi kimden geliyor?
DMM'ye göre belirleyici olan, hangi verinin resmî sayılacağı. Açıklamada resmî istatistik ile EDGAR gibi tahmine dayalı verilerin aynı şey olmadığı vurgulandı. Yani DMM iklim tartışmasındaki G20 sıralaması, DMM'nin gözünde resmî bir rakama değil, tahmine dayanıyor. Bu ayrım, Türkiye'nin emisyon tartışmasında rakamın hangi yöntemle üretildiğinin neden önemli olduğunu gösteriyor.
G20 nedir, Türkiye emisyon karşılaştırmasında neden bu listede?
G20, dünyanın en büyük ekonomilerini bir araya getiren ülke grubu ve Türkiye de bu grubun üyesi. Emisyon karşılaştırmaları sıklıkla bu grup üzerinden yapılıyor. Bu yüzden Türkiye'nin emisyonda G20 ikincisi olduğu iddiası, DMM iklim tartışmasının merkezine oturdu. Sıralama tek bir veri setine bağlıysa, o setin yöntemi sonucu doğrudan değiştirebiliyor.
COP31 başkanlığı bu açıklamada neden geçiyor?
DMM, Türkiye'nin COP31 Başkanı sıfatıyla küresel iklim eylemine öncülük etmeyi sürdürdüğünü, bunu yaparken ulusal kalkınma önceliklerini gözettiğini belirtti. COP, BM iklim değişikliği çerçeve sözleşmesine taraf ülkelerin yıllık zirvesi. Türkiye'nin bu başkanlığı, DMM iklim açıklamasında iklim hedeflerinin savunulmasına gerekçe olarak anıldı.
