TÜİK ekim ayı enflasyonunu açıkladı: tüketici fiyatları ekimde bir önceki aya göre yüzde 2,58 arttı, yıllık enflasyon yüzde 29,77 oldu. Yıllık oran, geçen yılın aynı ayına göre 3,1 puan geriledi. Ama ekim enflasyonu tek rakamdan ibaret değil; market ve manav tezgâhında yaşananlar, ortalamanın çok üstünde seyretti.
Ekim enflasyonu yüzde kaç çıktı?
TÜİK enflasyon verisine göre aylık TÜFE yüzde 2,58, yıllık TÜFE yüzde 29,77 oldu. Çekirdek enflasyonu gösteren B endeksinde yıllık artış yüzde 28,46 olarak hesaplandı. Fiyatı izlenen 174 alt kalemin 134'ünde artış görüldü, 29'unda düşüş yaşandı. Yani ekim ayı enflasyonu bir iki kalemin değil, sepetin büyük bölümünün hikâyesi.
Ekim ayı enflasyonu açıklandı mı, ne zaman açıklanır?
Evet, 3 Kasım Salı günü açıklandı. TÜİK tüketici fiyat endeksini her ayın üçüncü gününde yayımlıyor. Kasım ayı verisi için takvimde 3 Aralık Perşembe günü görünüyor.
Fiyatı en çok yükselen kalem hangisi oldu?
Zirvede taze yapraklı sebzeler var: bir ayda yüzde 71,79. Taze meyvede artış yüzde 27,82, domates ve biber grubunda yüzde 26,77 oldu. Akaryakıt ve giyim tarafında da çift haneli artışlar kayda geçti. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu aylık yüzde 3,50 yükselerek genel enflasyona 0,84 puan ekledi; en büyük pay buradan geldi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ne dedi?
Mehmet Şimşek, enflasyonun düşüş trendinde olduğunu ve bu trendin süreceğini söyledi. Bakana göre yıllık enflasyondaki 3,1 puanlık gerilemenin dökümü şöyle: gıdada 7,1 puan, gıda dışı mallarda 2,5 puan, hizmetlerde 7,9 puan düşüş var; enerji enflasyonu ise 16,7 puan artış gösterdi. Şimşek, jeopolitik gerilimlerden kaynaklanan enerji fiyatlarının dezenflasyonu sınırladığını belirtti. Enerji ve emtia fiyatlarında gerileme, beklentilerde iyileşme ve hizmetlerdeki ivme kaybının yeni dönemde dezenflasyonu destekleyeceğini öngördü. Gıda, konut ve enerjide arz yönlü politikaları hızlandıracaklarını, yönetilen fiyatları da bütçe imkânları dâhilinde enflasyon hedefiyle uyumlu hâle getireceklerini söyledi.
Ekim ayı enflasyon rakamları cebinizi nasıl etkiler?
Gıda en ağır yükü taşıdığı için asıl fark mutfak harcamasında hissediliyor. Ekimde sebze meyve tezgâhına yansıyan artış, ortalama hane bütçesini yüzde 2,58'lik genel orandan daha fazla zorlamış olabilir; çünkü gelir grubu düştükçe bütçede gıdanın payı büyüyor. Öte yandan akaryakıttaki artış ulaşıma, oradan da diğer fiyatlara dolaylı yansıyabiliyor. İstanbul için İTO'nun hesapladığı yıllık oran yüzde 32,47 çıkmıştı; ayrıntısını İTO'ya göre Ekim'de fiyatı en sert uçan kalemi yazmıştık.
Emekli aylıkları ve kira gibi pek çok hesap enflasyon verilerine bağlı. Ocak ayı artışının oranı ise yılın son aylarının verisiyle netleşecek; ocak için hükümetin yürüttüğü çalışmayı da 2027 Ocak zammı hesaplarında ele almıştık.
Özetle ekim ayı enflasyonu yıllık bazda gerilemeyi sürdürdü, ama aylık bazda yüzde 2,58 hâlâ yüksek bir seviye. Kasım verisi 3 Aralık'ta gelecek.
