Ankara'da Meclis'e sunulan 2027 Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, emeklilik sistemi için rakamlara dökülmüş üç yıllık bir plan taşıyor. Teklife göre Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) katılımcı sayısı bu yıl sonunda 18 milyon 400 bine, 2027'de ise 19 milyona ulaşacak. Metin, çalışanları sisteme otomatik alan koldaki fon seçeneklerinin çoğaltılmasını ve kesintilerin sadeleştirilmesini de öngörüyor.
BES katılımcı sayısı kaç olacak?
BES katılımcı sayısı 2027'de 19 milyona çıkacak. Bütçe metnindeki hedef yıl yıl yükseliyor: 2026 sonu için 18 milyon 400 bin, 2028 için 19 milyon 500 bin, 2029 için 20 milyon. Rakamlar tutarsa üç yıllık planın sonunda sisteme dahil olan kişi sayısı, bu yıl sonu hedefinin 1 milyon 600 bin üzerine çıkmış olacak. Yani emeklilik sistemi, yılda ortalama yarım milyon yeni katılımcıyı hedefliyor.
Bütçede BES ve emeklilik sistemi için ne kadar ödenek ayrıldı?
Emeklilik sistemini de içine alan Finansal Sistemin Geliştirilmesi ve Sigortacılık Programı için 2026'da 103 milyar 765 milyon lira ödenek var. Teklif, 2027 için bu tutarı 126 milyar 655 milyon liraya çıkarıyor. Sonraki iki yılın rakamı da şöyle: 2028'de 147 milyar 807 milyon lira, 2029'da 167 milyar 22 milyon lira. Burada bir uyarı şart: bu tutarlar yalnızca BES'in değil, programın tamamının ödeneği. Sigortacılık ve finansal sisteme dönük öteki kalemler de içinde.
Bireysel emeklilik sistemi nedir?
Bireysel emeklilik sistemi, kişilerin devlet emekliliğinin yanına kendi tasarruflarıyla ek bir birikim koyduğu gönüllü bir sistem. Katılımcının ödediği para emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilir; emeklilik hakkından yararlanmak için sistemde belirli bir süre kalmak ve belirli bir yaşa gelmek gerekir. Çalışanları kendiliğinden sisteme alan Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ise bu yapının içindeki ayrı bir kol. Bütçe metninin en somut adımları da bu kolda toplanıyor.
Çalışanlar için emeklilik sisteminde ne değişecek?
Metne göre OKS'de fon çeşitliliği artırılacak. Fonlar, katılımcıların farklı risk algısını ve tercihlerini dikkate alacak biçimde çoğaltılacak; ihtiyatlı davranan bir çalışanla riske daha açık bir çalışanın aynı seçeneğe mahkûm kalmaması amaçlanıyor. Basına yansıyan bilgilere göre standart emeklilik yatırım fonlarının yeniden tasarlanması ve kesintilerin sadeleştirilmesi planlanıyor.
Planda bunların yanında yatırım fonlu ve birikimli hayat sigortalarının yaygınlaştırılması ile toplumun her kesimine dönük finansal okuryazarlık çalışmaları da var. Kesintilerin hangi kalemlerde, ne ölçüde sadeleşeceği haberlere yansıyan metinde ayrıntılı değil. Dolayısıyla bu değişikliğin cebinize ne kadar yansıyacağı şimdilik belli değil; önce düzenlemenin kendisi çıkmalı.
Bu plan memur ve emekli zammını etkiler mi?
Hayır, bu iki konu birbirinden ayrı. BES, devlet emekliliğinin yanına konan gönüllü bir birikim sistemi; maaş ve aylıklardaki artış ise zam hesabıyla belirleniyor. Ocak 2027 için memur ve emekli zammı hesaplarını ayrı bir haberde anlattık. Bütçenin genel tablosunu merak edenler için 2027 bütçesinin kurum payları da sitemizde.
BES katılımcı sayısı hedefi tutarsa ne anlama gelecek?
Hedef tutarsa 2029'da 20 milyon kişi bu sistemin içinde olacak. Katılımcı sayısı büyüdükçe fon çeşitliliği ve kesinti düzeni de daha çok kişiyi ilgilendiren bir mesele haline geliyor. Bütçe teklifi Meclis'te görüşülürken bu rakamlar ve fon düzenlemeleri yeniden gündeme gelecek. Emeklilik sistemi için çizilen yol haritası, Meclis'ten geçecek son metinle kesinleşecek.
