Ankara'dan Paris'e uzanan telefon hattında iki konu öne çıktı: Birleşmiş Milletler'in yeni Genel Sekreteri nasıl biri olmalı ve Emmanuel Macron Türkiye'ye hangi zirve için çağrıldı? Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile 27 Ekim Salı günü telefonda görüştü. Erdoğan Macron görüşmesine dair bilgiler Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın açıklamasından geldi.
Erdoğan Macron görüşmesinde neler konuşuldu?
Erdoğan ile Macron; Türkiye-Fransa ikili ilişkilerini, bölgesel ve küresel konuları ve BM'nin yeni Genel Sekreterini belirleme sürecini ele aldı. Görüşme telefonla yapıldı, yüz yüze bir buluşma ya da ortak metin yok. Erdoğan Macron görüşmesi tam da BM Genel Sekreteri seçimi sürerken yapıldı ve resmî açıklamadaki üç başlıktan en ayrıntılı olanı bu konuydu. Macron, 29 Ekim'deki bayram öncesinde Erdoğan'ı tebrik etti; ülkenin kuruluşunun 103. yılı 29 Ekim Perşembe günü.
Yeni BM Genel Sekreteri için Erdoğan hangi şartı aradı?
Erdoğan, yeni BM Genel Sekreteri'nin gerekli reformları etkin biçimde hayata geçirebilecek vizyon ve tecrübeye sahip olması gerektiğini söyledi. Erdoğan Macron görüşmesinin açıklamasına göre Erdoğan, BM'nin çok taraflılığın merkezi hâline gelmesini sağlayabilecek bir isim arıyor. Resmî metinde herhangi bir adayın adı geçmiyor; Erdoğan'ın ya da Macron'un belirli bir adayı desteklediği de duyurulmadı. Yani Erdoğan Macron görüşmesinden çıkan şey bir tercih değil, bir ölçüt.
BM Genel Sekreteri nasıl seçilir, görev süresi kaç yıl?
BM Genel Sekreteri nasıl seçilir? Güvenlik Konseyi'nin önerisi ve Genel Kurul'un onayıyla seçiliyor; görev süresi beş yıl. Güvenlik Konseyi'nde veto hakkı bulunan beş daimi üyeden biri Fransa, bu yüzden Macron'un görüşü sürecin kilit halkalarından sayılıyor. Bu yüzden Erdoğan Macron görüşmesi bu süreçte ayrı bir ağırlık taşıyor. Türkiye daimi üye değil, ama BM'deki reform tartışmasında uzun süredir ses yükselten ülkelerden biri. Genel Sekreter António Guterres'in ikinci dönemi 2026'nın sonunda tamamlanıyor, yani koltuk önümüzdeki aylarda el değiştirecek.
Macron COP31 Liderler Zirvesi'ne davet edildi mi?
Evet, Erdoğan Macron'u Türkiye'de yapılacak COP31 Liderler Zirvesi'ne davet etti. Erdoğan Macron görüşmesinde açıklamaya giren somut başlıklardan biri de bu davetti. İklim konusundaki bu büyük buluşmaya devlet ve hükûmet başkanları katılıyor. Zirvenin tarihi ve programı görüşmeye ilişkin açıklamada yer almadı. Macron'un daveti kabul edip etmediği de şimdilik belli değil.
Macron kaç yaşında, kimdir?
Macron kaç yaşında sorusunun cevabı kısa: Emmanuel Macron, 21 Aralık 1977 doğumlu; yani 48 yaşında. 2017'de Fransa Cumhurbaşkanı seçildi, 2022'de ikinci kez seçilerek görevine devam etti. Fransa, Türkiye'nin Avrupa'daki önemli ticaret ortaklarından biri; iki ülke NATO müttefiki. Ankara ile Paris arasındaki bu tür telefon görüşmeleri çoğunlukla ikili ilişkilerin yanında bölgesel krizlerin ve uluslararası kurum reformlarının konuşulduğu kanal olarak öne çıkıyor.
Erdoğan Macron görüşmesi sizi nasıl etkiler?
Doğrudan bir karar ya da anlaşma çıkmadığı için günlük hayatta hemen hissedilecek bir sonucu yok. Ama BM Genel Sekreteri seçimi küresel krizlerde arabuluculuktan insani yardıma kadar pek çok başlıkta Türkiye'nin de içinde olduğu masaları şekillendiriyor. COP31 daveti ise iklim zirvesinin Türkiye'de yapılacağını bir kez daha hatırlatıyor.
