Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani dün Türkiye'de iki şehri ve üç masayı bir güne sığdırdı. İstanbul'da ABD'nin Suriye dosyasındaki ismi Tom Barrack'la görüştü, Ankara'ya geçince de önce Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, ardından MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın karşısına oturdu. Perşembe, 8 Ekim'e denk gelen bu üç temasın hiçbiri basın toplantısıyla kapanmadı; bilgi kurumların kısa duyurularından ve güvenlik kaynaklarından dışarı sızdı.
Esad Hasan Şeybani Ankara'da kimlerle, hangi sırayla görüştü?
Gün İstanbul'da başladı. Suriye Dışişleri Bakanlığı, Şeybani'nin ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack'la bir araya geldiğini kendi hesabından duyurdu. Sonra rota Ankara'ya döndü: akşam saatlerinde Hakan Fidan, gece ise İbrahim Kalın ile görüşme yapıldı. Yani Suriyeli bakan, Türkiye'nin diplomasi ve istihbarat kanadının iki ismiyle aynı günün içinde, arka arkaya masaya oturdu.
Esad Hasan Şeybani kimdir?
Esad Hasan Şeybani, Suriye'de rejimin değişmesinin ardından kurulan yönetimin Dışişleri Bakanı. Washington cephesiyle de sık görüşen bir isim: basına yansıyan bilgilere göre Tom Barrack'la en son 8 Eylül'de yine Ankara'da bir araya gelmiş, ABD-Suriye ilişkilerinin nasıl güçlendirileceğini konuşmuştu. Bu kez Şeybani'nin programında hem Barrack hem de Türkiye'nin iki üst düzey ismi aynı günde yer aldı.
Hakan Fidan ve İbrahim Kalın'la masada neler konuşuldu?
Fidan görüşmesinden yansıyan çerçeve geniş: Türkiye-Suriye ilişkileri ve bölgesel meseleler. Basına yansıyan bilgilere göre iki ülke arasındaki Yüksek Düzeyli Ortak Komite'nin yeniden işler hâle getirilmesi çalışmaları da konuşulanlar arasındaydı.
Kalın görüşmesinin içeriği güvenlik kanallarından geldi ve daha somut. SDG'nin dağıtılmasının ardından entegrasyon sürecinin geldiği nokta gözden geçirildi. DEAŞ başta olmak üzere terör örgütleriyle mücadelede iş birliğinin sürmesi ele alındı. Suriye'nin güneyinde İsrail saldırılarının devam etmesi, ABD'nin Suriye'ye uyguladığı yaptırımların kaldırılmasının etkileri ve Suriye'nin savunma kapasitesinin güçlenmesine nasıl katkı verilebileceği de masadaydı. Komşu ülkelerle ilişkiler ve bölgesel istikrar listeyi tamamladı.
Tom Barrack kimdir, Şeybani'yle İstanbul'da ne konuştu?
Tom Barrack, ABD'nin Ankara Büyükelçisi; aynı zamanda Washington'ın Suriye Özel Temsilcisi olarak çalışıyor. Suriye Dışişleri'nin açıklamasına göre Şeybani'yle yaptığı görüşmede ikili ilişkiler, bölgedeki son gelişmeler, ortak ilgi alanındaki dosyalarda iş birliği ve güvenlik ile istikrarı destekleme çabaları ele alındı. Barrack da toplantıyı kendi paylaşımıyla duyurdu. Görüşmenin saati, süresi ve bir uzlaşıyla sonuçlanıp sonuçlanmadığı açıklanmadı.
SDG dosyası neden hem Şam'ın hem Ankara'nın masasında?
SDG, kuzeydoğu Suriye'de yıllarca kendi denetimindeki bölgeyi yöneten silahlı yapıydı. Dağıtılmasının ardından savaşçılarının ve idari kurumlarının Şam yönetimine bağlanması, yani entegrasyon, Suriye'nin toprak bütünlüğü kadar Türkiye'nin sınır güvenliğini de ilgilendiren bir başlık. Güvenlik kaynaklarına göre Kalın görüşmesinde SDG konusu DEAŞ ve İsrail'in güneydeki saldırılarıyla aynı çerçevede ele alındı; Suriye hükümetinin ordu ve güvenlik yapısını güçlendirme ihtiyacı da bu tablonun parçasıydı.
Suriye'deki gelişmeler Türkiye'yi nasıl ilgilendiriyor?
Türkiye ile Suriye'nin 900 kilometreyi aşan ortak bir sınırı var. SDG'nin entegrasyonu, DEAŞ'la mücadele ve İsrail'in güneydeki saldırıları o sınırın iki yanındaki güvenliği; ABD yaptırımlarının kalkması ise Suriye'nin yeniden ayağa kalkmasını ve komşularla ticaretini doğrudan etkiliyor. Şeybani'nin aynı gün hem Ankara'da hem İstanbul'da görüşme yapması, bu başlıkların tek tek değil birlikte ele alındığı bir gün yaşandığı anlamına geliyor.
Görüşmelerden sonra resmî bir karar ya da takvim açıklandı mı?
Şimdilik hayır. Ne Fidan ne de Kalın görüşmesi için ortak bildiri, imzalanmış bir metin ya da somut bir takvim paylaşıldı. Konuşulan başlıklar belli, varılan noktalar belli değil. Esad Hasan Şeybani'nin Ankara temasları ve Barrack'la İstanbul'daki buluşması netleştikçe bu haberi yeni bilgilerle güncelleyeceğiz.
