Eylül enflasyonu açıklandı ve ekonomistlerin masasındaki hesap tutmadı. TÜİK'in bugün saat 10.00'da Ankara'da yayımladığı bültene göre tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,84 arttı, yıllık enflasyon yüzde 29,73'e indi. Beklenti aylık yüzde 2,18, yıllık yüzde 30,16'ydı; gerçek rakam ikisinin de altında kaldı.
Enflasyon açıklandı mı, eylül enflasyonu yüzde kaç oldu?
Evet, açıklandı. TÜİK eylül ayı tüketici fiyat endeksini bugün saat 10.00'da duyurdu: aylık artış yüzde 1,84, yıllık artış yüzde 29,73. Ağustosta yıllık oran yüzde 31,51'di; bir ayda 1,78 puan düştü ve yıllık enflasyon yüzde 30'un altına geriledi. Aylık artış ağustosla aynı seviyede, yüzde 1,84'te kaldı.
Ekonomistler ne bekliyordu, fark ne kadar?
Gerçek rakam beklentinin 0,34 puan altında geldi. Beklenti anketinin ortalaması aylık yüzde 2,18, yıllık yüzde 30,16. Yıl sonu için tahmin yüzde 29,66. Ağustosta TÜİK aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 31,51 açıklamıştı. Piyasa eylülde aylık artışın ağustosun üstüne çıkmasını bekliyordu; çıkmadı, aylık oran ağustostakiyle aynı kaldı. Çelişki yok: yıllık enflasyon son 12 ayın birikimi ve her ay hesaptan bir yıl öncesinin o ayki artışı düşüp yenisi giriyor. Yıllık oranın 1,78 puan inmesinin sebebi bu: geçen yılın eylülündeki fiyat artışı hesaptan düştü, yerine ondan çok daha küçük bir artış girdi.
Eylül enflasyonu kirayı ve maaşı nasıl etkiliyor?
Bu rakam yalnızca bir istatistik değil, iki hesabın girdisi. Birincisi ekim kirası: ekimde kira yenileyenler için artış sınırı, TÜFE'nin 12 aylık ortalamalara göre değişimiyle belirleniyor. Eylül sözleşmelerinde bu oran yüzde 31,79'du; ekim için geçerli oran TÜİK'in bugünkü bülteninde yer alıyor. Konut ve işyeri kiralarındaki geçici yüzde 25 sınırı kalktığı için Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi işliyor. İkincisi memur ve memur emeklisi zammı: ocak 2027'de yüzde 5'lik toplu sözleşme zammına, temmuz-aralık enflasyonu yüzde 7'yi aşarsa enflasyon farkı ekleniyor. Eylül, o altı ayın üçüncü halkası.
Aylık, yıllık ve 12 aylık ortalama enflasyon arasındaki fark ne?
Aylık enflasyon, bir önceki aya göre fiyat değişimi. Yıllık enflasyon, bir yıl önceki aynı aya göre. 12 aylık ortalama ise son 12 ayın ortalama endeksinin, önceki 12 ayın ortalamasına göre değişimi; kira artışında esas alınan da bu üçüncüsü. Haberlerde 'enflasyon yüzde 30' denince çoğunlukla yıllık olan kastediliyor ama kiracıyla ev sahibi üçüncüsüne bakıyor. Üçü ayrı sayı, ayrı hesap.
Bugün Türkiye'de Google'da en çok neler arandı: Erzurum hava durumu, Kayseri, Suriye, AI, Övgün Ahmet Ercan?
Erzurum hava durumu, Kayseri, Suriye, AI ve Övgün Ahmet Ercan bugün Türkiye'de Google'da en çok arananlar arasında. Enflasyon rakamının yanında bu başlıklardaki son gelişmeleri İstanbul Post'ta takip edebilirsiniz.
