Tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarını düzenleyen 7596 sayılı fon kanunu Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ankara'dan çıkan düzenleme, fonlarda parası takılı kalan yatırımcıya ara ödeme yolunu açıyor; tahsilatı ve paraların tutulacağı hesapları ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) yönetecek.
Fon kanunu Resmi Gazete'de yayımlandı mı?
Evet, fon kanunu Resmi Gazete'de yayımlandı ve yayımıyla birlikte yürürlüğe girdi. Dokuz maddeden oluşan 7596 sayılı kanun, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) tasfiyesine karar verdiği ve tasfiyesi henüz bitmeyen yatırım fonlarını kapsıyor. Yani yeni bir fon türü getirmiyor; kapısına kilit vurulan fonların hesabının nasıl kapatılacağını yazıyor.
Fon kanunu nedir, neyi değiştiriyor?
Kanun, tasfiye edilen fonlarda yatırımcının alacağının nasıl hesaplanacağını, zararı kimin ödeyeceğini ve paranın nasıl dağıtılacağını belirliyor. Süreç SPK'nın gözetim ve denetiminde yürüyecek. Önce fonun varlıkları tespit edilip değerlenecek, ardından nakde çevrilecek, yatırımcıların hakları belirlenecek; en sonda ara ve nihai ödemeler gelecek. Satış işini tasfiye kuruluşları yapacak, tahsilat tarafı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nda toplanacak.
Ara ödeme kimlere ve ne kadar yapılacak?
Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcıya tutarın tamamı, 1 milyon lira ve üzerinde olana ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılacak. Fon varlıkları satılıp paraya çevrildiğinde elde edilen tutar yatırımcıların toplam alacağını karşılamıyorsa devreye giren yöntem bu. Para piyasası fonları dışındaki fonlarda ara ödeme, yatırımcının hesabındaki katılma paylarının toplam değerini de aşamıyor. Haberlere göre sermaye piyasası suçlarına karıştığı belirlenenler ödemelerin dışında tutuluyor.
Net yatırım tutarı TÜFE'ye göre nasıl hesaplanacak?
Yatırımcının net yatırım tutarı, TÜİK'in açıkladığı TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla endekslenecek. Sade anlatımla: fona yatırdığınız para, aradan geçen sürede enflasyon karşısında erimişse hesap bunu da hesaba katıyor. Nakit girişleri ve çıkışları ilgili dönemler esas alınarak bu formüle sokuluyor.
Fon zararını kim ödeyecek, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun rolü ne?
Fon zararı önce portföy yönetim şirketinden tahsil edilecek. Tamamı karşılanamazsa sıra şirketle ilişkili taraflara, hâkim ortaklara, yöneticilere ve SPK'nın belirleyeceği diğer sorumlu gerçek ve tüzel kişilere geliyor. Tahsilatı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre yürütecek; bu işlemlere ilişkin davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde her fon için ayrı bir geri kazanım hesabı açılacak. Bu hesaplardaki para yalnızca tasfiye ve yatırımcı ödemelerinde kullanılabilecek; haczedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek, üzerine ihtiyati tedbir konulamayacak. Nihai dağıtım yatırımcıların katılma payı oranına göre yapılacak.
Fon kanunu yatırımcıyı nasıl etkiler?
Fonlarda parası kalan yatırımcı için asıl sonuç, tasfiye bitmeden de bir bölümünü geri alma yolunun yasayla netleşmesi. Ara ödemenin ne zaman başlayacağı kanun haberlerinde yer almıyor; usul ve esasları SPK belirleyecek. Kanun, fon soruşturmasının sürdüğü günlerde çıktı. Soruşturmanın kendi cephesindeki gelişmeleri ayrı haberlerde anlattık: Astor Enerji ortaklarının TMSF'ye yatırdığı 5 milyar lira ve tutuklu sayısının ulaştığı rakam. Gözaltı ve tutuklama kararları suçluluk hükmü değil; dosyalar sürüyor.
Yatırımcının bugünden yapabileceği tek şey, SPK'nın ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun ödeme usulünü duyurmasını beklemek.
