Ankara ile İslamabad arasındaki askerî hat 13 Ekim Salı günü telefonla çalıştı. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Pakistan Savunma Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir'i aradı. Görüşme, Suudi Arabistan'a yönelik saldırıların ardından diplomasi trafiğinin yoğunlaştığı bir güne denk geldi.
Husiler kim, Suudi Arabistan'da ne oldu?
Husiler, Yemen'in kuzeyinden çıkan ve başkent Sana'yı elinde tutan silahlı bir hareket. Hareketin Suudi Arabistan'a, bu arada başkent Riyad'a yönelik saldırıları sonrasında Ankara da diplomatik ve askerî temas trafiğini hızlandırdı.
Erdoğan ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi ne konuştu?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 13 Ekim Salı günü Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'la telefonda görüştü. Erdoğan, Husilerin saldırılarını kınadığını ve Türkiye'nin Suudi Arabistan'ın yanında olduğunu söyledi.
Genelkurmay Başkanı Bayraktaroğlu ile Asim Munir ne konuştu?
Duyuruya göre görüşme telefonla yapıldı ve masada ikili ilişkiler ile bölgesel konular vardı. Konuşmanın içeriği bunun ötesinde açıklanmadı. Genelkurmay Başkanı Türk Silahlı Kuvvetleri'nin en üst düzey komutanı; Munir de Pakistan'da karşılığı olan isim. Yani telefon, iki ülkenin ordu kademesindeki en tepe temas. Ankara-İslamabad hattındaki bu askerî temas, Riyad'a yönelik saldırıların ardından yürüyen diplomasi trafiğinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Genelkurmay Başkanı'nın Pakistanlı komutana ne söylediğine, hangi planların konuşulduğuna dair ayrıntı paylaşılmadı.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması nedir?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan 7 Ağustos'ta Mekke'de ortak bir savunma anlaşması imzaladı. Anlaşmanın, taraflardan birine yönelik saldırıyı hepsine yapılmış sayan, NATO'nun 5. maddesine benzer bir kolektif savunma hükmü taşıdığı belirtiliyor. Millî Savunma Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamada yapının NATO'ya alternatif ya da rakip olmadığını vurgulamıştı. Husi saldırılarının ardından anlaşmanın devreye girip girmeyeceği tartışılıyor; ancak böyle bir karar hiçbir resmî açıklamada duyurulmadı.
Mısır da Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na katılıyor mu?
Aynı gün Mısır'ın da anlaşmaya taraf olmayı ciddi şekilde değerlendirdiği bildirildi. Mısır Dışişleri Bakanı, Ağustos'ta El Alamein'de Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'la görüşmesinin ardından benzer bir mesaj vermiş, paktın hukuki yükümlülüklerinin ilgili Mısır makamlarınca incelendiğini söylemişti. Türkiye tarafı ise Mısır'ın katılımına olumlu bakıyor; Erdoğan bunun mümkün olduğunu dile getirmişti. Kahire'nin anlaşmaya henüz resmen katıldığı duyurulmadı.
Türkiye ile Pakistan arasındaki savunma bağı ne kadar derin?
İki ülke arasındaki savunma iş birliği yeni değil. Pakistan donanmasının MİLGEM tasarımlı korvetleri Türk firmalarının katkısıyla üretildi; iki ordu ortak tatbikatlar da yapıyor. Mekke Ortak Savunma Anlaşması, bu mevcut ağı Suudi Arabistan'ı da içine alacak biçimde genişleten bir çerçeve olarak görülüyor.
Türkiye Suudi Arabistan'a asker gönderecek mi?
Bugüne kadar yapılan resmî açıklamalarda böyle bir karar yok. Ortada Erdoğan'ın Veliaht Prens'e ilettiği siyasi destek mesajı ile Genelkurmay Başkanı Bayraktaroğlu'nun Pakistan'ın en üst komutanıyla yaptığı telefon var. Askerî destek yönünde bir kararın alınıp alınmadığı yetkili ağızlardan açıklanmadı. Türk askerinin Suudi Arabistan'a gidip gitmeyeceği sorusu şimdilik yanıtsız.
Asim Munir kimdir?
Mareşal Syed Asim Munir, Pakistan'ın hem Savunma Kuvvetleri Komutanı hem de Kara Kuvvetleri Komutanı. Ülkenin en üst düzey askerî ismi olarak, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nda Pakistan tarafının askerî muhatabı konumunda.
