Ankara'da kademeli emeklilik beklentisi bu hafta yeniden Meclis'e taşındı: muhalefet sıralarından İstanbul Milletvekili Doğan Bekin'in Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'a yönelttiği altı sorunluk yazılı önerge 13 Ekim Salı günü kamuoyuna yansıdı. Önerge, 8 Eylül 1999'dan sonra ilk kez sigortalı olanların, özellikle 1999-2008 girişlilerin emeklilik şartlarını soruyor.
Kademeli emeklilik nedir, kimleri ilgilendiriyor?
Kademeli emeklilik, sigorta giriş yılına göre adım adım değişen yaş ve prim şartı talebi. Talep, 8 Eylül 1999'dan sonra ilk kez sigortalı olan, özellikle 2000-2008 arası girişlilerin işe giriş tarihleri arasındaki farkın emeklilik yaşına yansıtılmasını ve daha erken emekli olabilmesini istiyor. Bugün bu bir yasa değil, bir beklenti. Beklentiyi en çok dile getirenlerden biri Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER): dernek, 1999-2008 girişliler için giriş yılına göre kademeli bir yaş ve prim tablosu istiyor.
TBMM'deki 6 maddelik önerge ne soruyor?
Bu bir kanun teklifi değil, Bakan'a yöneltilmiş altı soru. Yazılı soru önergesi Meclis'te oylanmıyor; Bakan yazılı cevap veriyor. Önergede sorulanlar şunlar:
- EYT'den (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) yararlananların ve kapsam dışında kalanların sayısı, yeni bir çalışma planı olup olmadığı,
- Bakanlığın kademeli emeklilikle ilgili çalışma takvimi,
- olası düzenlemenin SGK'ya yıllık maliyeti,
- emeklilik yaş şartının kademeli olarak düşürülmesine yönelik çalışma,
- Bakanlığa ulaşan şikâyet sayısı ve atılan adımlar,
- Hazine ve Maliye Bakanlığı ile koordinasyon.
Önergenin metninde yaş ya da prim rakamı yok; yani somut bir emeklilik tablosu önermiyor, Bakanlıkta bu yönde bir çalışma olup olmadığını soruyor.
Kademeli emeklilik çıkacak mı, torba yasada var mı?
Şu an resmî bir karar, teklif ya da tarih yok. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da AK Parti Grubu da kademeli emekliliği hayata geçirecek bir düzenleme ya da yürürlük tarihi duyurmadı; torba yasaya böyle bir madde eklendiğine dair doğrulanabilen resmî bir kayıt da yok. TBMM kayıtlarındaki tek somut dosya, 3 Mart 2025'te sunulan 2/2959 esas numaralı kanun teklifi: işçi, memur ve sözleşmeli personel için prim ödeme günlerinin düşürülmesini ve kademeli emeklilik düzenlemesini amaçlıyor, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bekliyor. Teklifi hangi milletvekilinin verdiği doğrulanamadı. Vedat Işıkhan'ın bu yılın başında kamuoyuna yansıyan açıklamalarında ise emeklilikte prim ve yıl şartlarının süreceği, sistemde değişiklik planlanmadığı belirtilmişti. Bir SGK uzmanının işaret ettiği 2027 yılı ise resmî takvim değil, uzman öngörüsü.
EMADDER Bakanlıkla görüştü mü?
Evet: dernek yönetimi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın'la görüştü, ancak görüşmenin ardından yeni bir düzenleme çıkmadı.
2000 sonrası sigorta girişliler ne zaman emekli olur?
Bugün yürürlükteki kurallara göre belirleyici olan, ilk sigorta giriş tarihiniz. 1 Mayıs 2008'den sonra ilk kez 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olanlarda genel kural 7 bin 200 prim günü; gerekli prim gününü 31 Aralık 2035'e kadar tamamlayanlarda yaş şartı kadınlarda 58, erkeklerde 60. 8 Eylül 1999 ile 2008 arasındaki girişlerde ise farklı hükümler uygulanıyor. Bu gruplarda emeklilik şartları prim günü ve yaş açısından ayrışıyor, o yüzden herkes için tek bir yaş rakamı vermek yanıltıcı olur. Kademeli emeklilik yasalaşırsa bu tablo değişecek; yasalaşana kadar mevcut emeklilik şartları geçerli. Emekli maaşına gelecek zam hesabını da ayrı haberimizde yazdık.
