Ankara'da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve beraberindeki heyetle bakanlıkta bir araya geldi. Görüşmenin ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Bayraktar'ın mesajı üç noktada düğümleniyor: Kerkük-Ceyhan boru hattının Basra'ya kadar uzatılması, TPAO'nun Kerkük sahalarında rol alması ve Ceyhan'a bambaşka bir rol biçilmesi.
Kerkük-Ceyhan boru hattı Basra'ya uzatılacak mı?
Bayraktar, Irak'ın kuzeyinden Adana'nın Ceyhan ilçesine uzanan Kerkük-Ceyhan hattının Basra'ya kadar uzatılıp kapasitesinin artırılmasını önemli görüyor. Gerekçesi net: Körfez Bölgesi ve Hürmüz Boğazı'na güçlü bir alternatif yaratmak. Fikir şu: hat Basra'ya uzanırsa Körfez ve Hürmüz Boğazı dışında, Akdeniz kıyısına çıkan ikinci bir yol açılmış olacak. Ortada henüz imzalı bir uzatma kararı yok; bakan yol haritasını netleştirdiklerini söylüyor. Mesajın başında da zemini kuruyor: “Bölgesel gelişmelerin arz güvenliğini her zamankinden daha kritik hâle getirdiği bu dönemde” Türkiye-Irak enerji ilişkilerini daha güçlü bir boyuta taşıyorlar.
Türkiye ile Irak arasındaki yeni enerji anlaşması neleri kapsayacak?
Başlangıç noktası geçen ağustos. BOTAŞ ile SOMO ve NOC arasında ham petrol taşıma sözleşmesi imzalanmıştı; şimdi bunun üstüne uzun dönemli ve çok daha kapsamlı bir anlaşma hazırlanıyor. Kapsam geniş: petrol ve doğal gaz altyapısı, arama-üretim, petrol ticareti, rafineri-petrokimya ve elektrik projeleri. Bayraktar bu dosyaları hızla sonuçlandıracak ortak çalışma gruplarını devreye almayı planladıklarını açıkladı.
TPAO Kerkük sahalarında ne yapacak?
Hedef, millî şirket TPAO'nun Kerkük sahalarının yanı sıra Irak'taki farklı sahalarda da etkin rol alması. Bayraktar bunu somut bir hedefe bağlıyor: Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin ifade ettiği 1 milyon varil ham petrol tedariki. Kerkük'teki sahalar Türkiye'nin enerji planında bu yüzden başlı başına bir kalem.
Ceyhan küresel enerji üssü nasıl olacak?
Bayraktar'ın formülü ticaret hacmini artırmak. Irak petrolü daha fazla akıp Ceyhan'dan daha fazla sevk edildikçe, Adana'nın Ceyhan ilçesindeki terminal küresel bir enerji üssüne dönüşecek; bakanın ifadesiyle amaç tam olarak bu. Aynı hamlenin ikinci ayağı Kalkınma Yolu. Basra Körfezi'ni Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlamayı hedefleyen proje, Bayraktar'a göre yalnızca bir ulaştırma koridoru olmayacak; petrol, doğal gaz ve güzergâh boyunca uzanan elektrik iletim hatlarıyla desteklenen stratejik bir “enerji yolu” olarak inşa edilecek. Bayraktar, yeni Irak hükümetiyle yakın iş birliği içinde bu somut projeleri hayata geçirmeyi sürdüreceklerini de ekledi.
