Konut satışları eylülde geriledi. TÜİK'in açıkladığı rakamlara göre Türkiye genelinde eylül ayında 142 bin 390 konut satıldı; bu, geçen yılın eylül ayına göre yüzde 9,3'lük düşüş anlamına geliyor. Aynı gün Merkez Bankası da eylül konut fiyatlarını yayımladı ve tablo ters yöne baktı: konut fiyatları liraya göre hızla yükselirken enflasyonun gerisinde kaldı. Yani satışlar aşağıda, etiket fiyatları yukarıda, reel fiyatlar yine aşağıda.
Eylül konut satışları kaç oldu, düşüşü ilk el mi ikinci el mi sürükledi?
Eylülde satılan 142 bin 390 konutun 51 bin 519'u ilk el, 90 bin 871'i ikinci el. İlk el konut satışları geçen yılın eylülüne göre yüzde 3,9 artıp toplamın yüzde 36,2'sini oluşturdu. İkinci el ise yüzde 15,3 geriledi; toplamdaki payı yüzde 63,8. Yani eylül konut satışlarındaki düşüşün yükünü ikinci el piyasa taşıdı. Ocak-eylül döneminde toplam satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 azaldı.
İpotekli konut satışları ve yabancıya satış eylülde ne oldu?
TÜİK verisine göre ipotekli konut satışları 23 bin 397 adetle yüzde 5,1 arttı ve toplamın yüzde 16,4'ünü oluşturdu; ipotek dışı satışlar 118 bin 993 adet olurken yüzde 11,6 düştü. Yabancılara 2 bin 167 konut satıldı. Bu rakam geçen yılın eylülüne göre yüzde 9,9 artış demek, toplam içindeki payı ise yüzde 1,5. Konut alan yabancılar arasında Rusya 388 ile başı çekti; onu 166 konutla Irak ve 162 konutla Almanya izledi. Ocak-eylülde yabancılara toplam 15 bin 308 konut satıldı, yıllık değişim yüzde 4,3 düşüş.
Konut fiyatları eylülde ne kadar arttı, reel düşüş ne demek?
Merkez Bankası'nın konut fiyat endeksi (2023=100) eylülde 239,4 oldu. Endeks bir önceki aya göre yüzde 1,2, geçen yılın eylülüne göre yüzde 22,3 yükseldi. Enflasyondan arındırılınca tablo değişiyor: reel konut fiyatları yıllık yüzde 5,7 azaldı. Son 30 ayın 29'unda reel düşüş yaşandı. Reel düşüş şu demek: konutun fiyat etiketi yükseldi, ama genel fiyatlar daha hızlı arttığı için konut enflasyona göre ucuzladı.
İstanbul'da ortalama konut fiyatı kaç lira, Ankara ve İzmir'de durum ne?
İstanbul fiyat artışında önde: yıllık yüzde 26,8, aylık yüzde 2,0. Ankara'da yıllık artış yüzde 22,0 (aylık yüzde 0,1), İzmir'de yüzde 21,0 (aylık yüzde 1,0). Yıllık artışın en düşük olduğu bölge yüzde 15,3 ile Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ. Merkez Bankası'nın 100 metrekarelik konut baz alınan 2026 üçüncü çeyrek ortalamasında İstanbul'da bir konutun fiyatı 9 milyon 84 bin 350 lira. Türkiye genelinde bu rakam 5 milyon 388 bin 690, İzmir'de 5 milyon 758 bin 890, Ankara'da 4 milyon 924 bin 430 lira.
Bu veriler konut piyasası için ne anlatıyor?
Üç şey birlikte okununca tablo net: ikinci el satışlar sert düşerken ilk el ve ipotekli satışlar artıyor; konut fiyatları liraya göre yılda yüzde 22,3 yükselse de enflasyonu yakalayamıyor; İstanbul ise büyük şehirlerin arasında en hızlı fiyat artışını yaşıyor. Aynı kurumun bir önceki tablosunda inşaat üretimi yüzde 2,3 artmıştı; inşaat üretimi artarken ilk el satışların da yükselmesi aynı yönü gösteriyor.
