Memur zammı ile ekim kira artış oranı aynı sabah şekillenmeye başlıyor. TÜİK eylül enflasyonunu bugün, 5 Ekim Pazartesi saat 10.00'da açıklayacak. Bu veri hem ekimde kira yenileyen kiracıyı ve ev sahibini hem de ocakta zam bekleyen memuru ve memur emeklisini ilgilendiriyor. Ama iki hesap aynı yoldan yürümüyor: kira 12 aylık ortalamaya, memur zammı temmuz-aralık altı aylığına bakıyor.
Ekim ayı kira artış oranı ne zaman belli olacak?
Bugün, 10.00'da. Ekim ayı kira artış oranı, TÜİK'in eylül bülteninde yayımladığı TÜFE'nin 12 aylık ortalamalara göre değişimiyle belirleniyor. Konut ve işyeri kiralarındaki geçici yüzde 25'lik sınır kalktı; şimdi Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi işliyor: yenilenen kirada artış, 12 aylık ortalama oranını aşamaz. Eylülde kira yenileyenler için uygulanan oran yüzde 31,79'du.
Ekim kira artışı nasıl hesaplanır?
Formül tek satır: yeni kira = eski kira × (1 + oran). Açıklanan oranı yüzde olarak 1'in yanına yazıp kirayla çarpıyorsunuz; yüzde 10 için 1,10 gibi. Hızlı bir ölçü isterseniz her bir yüzde puan, 20 bin liralık kirada 200 lira, 25 bin liralık kirada 250 lira ediyor. Oran her ay yeniden hesaplanıyor; ekim sözleşmesine ekimin oranı işliyor. Ev sahibi bu oranın altında artış isteyebilir, üstünü isteyemez.
Memur zammı ocakta nasıl hesaplanacak?
Memur ve memur emeklisinin ocak 2027 zammı iki parçadan oluşuyor: 2027'nin ilk altı ayı için kararlaştırılan yüzde 5'lik toplu sözleşme zammı ve temmuz-aralık enflasyonunun yüzde 7'yi aşması halinde doğan enflasyon farkı. Formül şöyle: enflasyon farkı = (1 + temmuz-aralık enflasyonu) ÷ 1,07 − 1; toplam zam = (1 + fark) × 1,05 − 1. Altı aylık enflasyon yüzde 7'nin altında kalırsa fark doğmuyor, yalnız yüzde 5 geliyor. Kesin oran, aralık enflasyonunun açıklanmasıyla netleşecek.
Memur zammı için masadaki senaryolar ne diyor?
Henüz kesin bir oran yok. Aşağıdakiler, kurumların yıl sonu enflasyon tahminlerinden türetilen ve basında derlenen senaryolar:
| Senaryo kaynağı | Yıl sonu TÜFE | Temmuz-aralık | Enflasyon farkı | Toplam zam |
|---|---|---|---|---|
| OVP | %28,4 | %9,04 | %1,91 | %7,00 |
| Piyasa Katılımcıları Anketi | %29,61 | %10,07 | %2,86 | %8,01 |
| AA Finans ekonomistleri | %29,66 | %10,11 | %2,91 | %8,05 |
Basındaki örnek hesapta baz alınan 70.224 liralık maaş, OVP senaryosunda 75.141, piyasa katılımcılarının tahmininde 75.849, AA Finans ekonomistlerinde 75.877 liraya çıkıyor. Yıl sonu enflasyonunun yüzde 30,39 gelmesi halinde zam yüzde 8,66, maaş 76.305 lira. 'Memura 76 bin lira' başlıklarının arkasındaki hesap bu en yüksek senaryo.
Bu rakamlar memurun ve kiracının cebine ne yapar?
Kira tarafında iş net: bugün açıklanan oran ekim sözleşmesine doğrudan işliyor, pazarlık payı yasanın çizdiği tavanla sınırlı. Memur tarafında ise eylül yalnızca bir halka. 10.00'dan sonra altı ayın yarısı bilinecek; ekim, kasım ve aralık bekleniyor. Örnek maaşta her bir yüzde puan yaklaşık 700 lira ediyor, yani küçük görünen bir sapma bile cebe yansıyor.
Bugün Türkiye'de Google'da en çok neler arandı: Övgün Ahmet Ercan, Portekiz-Norveç puan durumu, faizsiz kredi?
Gaziantep hava durumu, Yunanistan-Almanya, faizsiz kredi, Portekiz-Norveç puan durumu ve Övgün Ahmet Ercan da bugün Türkiye'de Google'da en çok arananlar arasında. Bu başlıklardaki son gelişmeleri İstanbul Post'ta okuyabilirsiniz.
