Ankara'da Merkez Bankası'nın haftalık tablosu geldi: Merkez Bankası rezervleri 9 Ekim itibarıyla 171 milyar 575 milyon dolara ulaştı. TCMB'nin perşembe günü, 15 Ekim'de duyurduğu veriye göre bir önceki haftayla arasındaki fark 4 milyar 187 milyon dolar; 2 Ekim'de toplam rezerv 167 milyar 388 milyon dolardı. Oran olarak yaklaşık yüzde 2,5'lik bir hareket bu. Peki tablodaki hangi kalem farkı yarattı?
Merkez Bankası rezervleri bir haftada ne kadar değişti?
Toplam rezerv, yani manşetlerdeki brüt rezerv, 167 milyar 388 milyon dolardan 171 milyar 575 milyon dolara çıktı; rezerv artışı 4 milyar 187 milyon dolar. Bu rakam Merkez Bankası'nın elindeki döviz ile altının toplamı. TCMB tabloyu her perşembe yayımlıyor ve rakamlar bir önceki cuma gününü gösteriyor; yani 15 Ekim'de gelen veri 9 Ekim cumasına ait. Merkez Bankası rezervleri tablosunun bir sonraki sürümü 22 Ekim perşembe günü bekleniyor ve 16 Ekim cumasını yansıtacak.
| Kalem (milyar dolar) | 2 Ekim | 9 Ekim | Değişim |
|---|---|---|---|
| Toplam (brüt) rezerv | 167,388 | 171,575 | +4,187 |
| Döviz rezervi | 60,326 | 64,567 | +4,241 |
| Altın rezervi | 107,062 | 107,008 | -0,054 |
Rezerv artışını altın mı döviz mi sırtladı?
Cevap döviz. Merkez Bankası'nın döviz rezervi 60 milyar 326 milyon dolardan 64 milyar 567 milyon dolara yükseldi; artış 4 milyar 241 milyon dolar. Altın tarafı neredeyse yerinde saydı: altın rezervi 107 milyar 62 milyon dolardan 107 milyar 8 milyon dolara indi, yani 54 milyon dolar eksildi. Dövizdeki yükseliş altındaki küçük kaybı fazlasıyla karşıladı ve toplamda 4 milyar 187 milyon dolarlık artış çıktı. Altın, toplam rezervin yaklaşık yüzde 62'sini oluşturuyor; yani Merkez Bankası rezervleri hâlâ ağırlıklı olarak altına yaslanıyor. Altının dolar karşılığı fiyatla oynadığı için bu kalemde küçük hareketler sık görülüyor.
Brüt rezerv, net rezerv ve swap hariç net rezerv ne demek?
Brüt rezerv, yukarıdaki toplam: kasadaki döviz artı altın, hiçbir yükümlülük düşülmeden. Net rezerv, bu toplamdan Merkez Bankası'nın kısa vadede başkalarına ödemekle yükümlü olduğu döviz kalemleri çıkarılınca kalan tutar. Swap hariç net rezerv ise bir adım daha ileri gidiyor ve TCMB'nin yerli bankalarla yaptığı swap işlemlerini de hesaptan ayıklıyor; piyasa katılımcıları en çok bu satıra bakıyor, çünkü Merkez Bankası'nın “kendi” parasını gösteriyor. TCMB bu satırları da aynı haftalık tabloda ayrıca veriyor.
Merkez Bankası rezervleri artınca Türk lirası ve cebiniz için ne değişir?
Rezerv, Merkez Bankası'nın döviz piyasasındaki müdahale gücünün ve ülkenin dış ödemelerindeki tamponun ölçüsü. Rezerv kalınlaştıkça Türk lirasında ani bir dalgalanmaya karşı TCMB'nin eli rahatlar; kur beklentileri ve ülkenin dış ödeme gücüne bakış da bu tablodan beslenir. Tek haftalık bir hareket tek başına eğilim demek değil, o yüzden perşembe günleri gelen Merkez Bankası rezervleri tablosunu üst üste okumak gerekiyor. Marketteki fiyatı ya da kredi faizinizi bu rakam doğrudan değiştirmez, ama Türk lirasına bakışı belirleyen başlıklardan biri olduğu için her hafta izleniyor. Fatih Karahan'ın Bangkok'taki fon çıkışı değerlendirmesini ayrıca yazmıştık.
