RTÜK yapay zeka denetimine geçiyor. RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, Via+ adlı yeni sistemin tamamlanmak üzere olduğunu açıkladı. Sistem, canlı yayın denetimini ve dizi denetimini insan gözünün ve kulağının yetişemeyeceği hızda yapacak. Peki RTÜK yapay zeka denetimi tam olarak neleri izleyecek?
RTÜK yapay zeka denetimi nedir, Via+ sistemi ne yapıyor?
Via+, RTÜK'ün yapay zeka destekli yayın izleme platformu. Bu platform, RTÜK yapay zeka denetiminin teknik altyapısını oluşturuyor. Sistem, altı uydudan yayın yapan 800'den fazla kanalı ve internet tabanlı yayınları eş zamanlı izleyecek şekilde kuruluyor. Günde 19 bin 200 saatlik konuşmayı çözümleyecek, bu konuşmaları 12 dile çevirecek ve 300 milyondan fazla görüntü karesini inceleyecek. Amaç, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'a aykırı yayınları otomatik olarak yakalamak. Yani insan gözünün ve kulağının tek başına yetişemeyeceği hacim makinenin taramasına bırakılıyor.
Canlı yayın denetiminde ve dizilerde ne değişecek?
Yeni sistemle ses ve görüntüdeki ihlaller rapor hâlinde ortaya çıkacak. Bir sahnedeki ses ya da görüntü kayda geçecek. Mehmet Daniş, sistemin ihlalin geçtiği saniyeyi milimetrik hassasiyetle gösterebildiğini söyledi. Canlı yayın denetimi ile dizi denetiminde kadınlara, çocuklara ve aileye ilişkin ihlaller özellikle takip edilecek. Bu raporlar, RTÜK'ün kararlarında dayanak olacak delil dosyasını hazırlamayı kolaylaştıracak.
Via+ sistemi ne zaman devreye girecek?
Sistemin yüzde 90'ı tamamlandı. Mehmet Daniş, testlerin sürdüğünü, sistemin İzleme Dairesi'ne entegre edilmesi için çalışmanın devam ettiğini ve uzmanların eğitiminin yapıldığını söyledi. Kesin bir başlangıç tarihi paylaşılmadı; yani RTÜK yapay zeka denetiminin ne zaman başlayacağı henüz belli değil. Sistemin RTÜK mevzuatına göre akredite edildiği de belirtildi.
RTÜK dizilerde ve haberde 'değer yerleştirme' ile ne yapmak istiyor?
Denetimin yanında ikinci bir adım var: değer yerleştirme. RTÜK, yayıncılarla birlikte kadına şiddet, çocukların korunması ve aile gibi hassasiyetleri kamu spotlarına bırakmak yerine haberlere, dizilere ve eğlence programlarının içine yerleştirmeyi planlıyor. Yani bir dizide kadına şiddet ya da aile meselesi ayrı bir spotta değil, hikâyenin içinde anlatılacak. RTÜK yapay zeka denetiminde yalnızca yasaklanan şeylerin tespiti değil, ekranda ne anlatıldığının yönü de gündemde.
RTÜK yapay zeka denetimi izleyiciyi nasıl etkiler?
Ekran başındaki izleyici için fark iki yerde görülebilir. Birincisi, kadın, çocuk ve aile başlıklarında ihlal tespitinin daha hızlı yapılması. İkincisi, kurumun bu başlıklardaki beklentisinin dizilere ve programlara daha net yansıması. Via+ sisteminin pratikte nasıl işleyeceği ise başlangıç tarihi açıklandıkça netleşecek.
