Ankara'dan çıkan SGK yeni karar sigortasız çalışanı yakalama yöntemlerini genişletiyor: Sosyal Güvenlik Kurumu'nun yayımladığı genelgeye göre yüze karşı tebliğ edilen trafik ceza tutanakları da fiili çalışmanın tespitinde dikkate alınabilecek. Yani bir polis sizi trafikte durdurup cezayı elinize verdiyse ve o sırada bir iş için yoldaysanız, o kâğıt çalıştığınızın kanıtına dönüşebilir. Bazı yayın organlarının haberine göre kamu görevlilerinin tuttuğu öteki resmî tutanaklar da aynı kapıdan girecek.
SGK yeni karar nedir, ne değişti?
SGK yeni karar kapsamında kayıt dışı istihdamla mücadele için yeni bir genelge yayımladı. Genelgenin Ekim ayında çıktığı aktarılıyor. Şimdiye kadar sigortasız çalışmanın tespitinde ağırlık, denetmenin işyerinde yaptığı incelemeye dayanıyordu. Artık kolluk, zabıta, denetmen, doktor, veteriner ve mühendis gibi kamu görevlilerinin düzenlediği tutanaklarla, yüz yüze tebliğ edilen trafik cezaları da bir kişinin o tarihte iş başında olduğunu gösteren belge olarak değerlendirilebilecek.
SGK tutanak prim günü hesabı nasıl yapılacak?
Tutanağın düzenlendiği tarih, sigortalı için en az bir günlük hizmet demek. Aynı işyerinde birden fazla resmî tespit varsa en eski tarihli belge işe giriş tarihi sayılıyor. Sonraki aylarda yapılan her tespit ise yine tek gün olarak işleniyor. Haberlere göre bu çalışmalar kısmi süreli çalışma gibi değerlendirilecek. Kısacası SGK tutanak prim günü uygulamasında bir ceza kâğıdı bir güne eşit; hizmet süresine eklenen bu günler sigorta primlerine de yansıtılabilecek.
Trafik ceza tutanağı neden delil sayılıyor?
Çünkü tutanak, olayın gününü ve yerini bir kamu görevlisinin imzasıyla kayda geçiriyor. Yüze karşı tebliğ edilmesi şart: ceza gıyapta değil, sürücüye ya da araçtaki kişiye o anda verilmiş olacak. Böyle bir tutanakta kurye, şoför ya da servis personeli gibi biri işveren adına araç kullanırken görünüyorsa, SGK bunu sigortasız çalışma şüphesinin başlangıç noktası olarak ele alabilecek. Tutanak tek başına bir suçlama değil; incelemeyi başlatan ve kanıt değeri taşıyan bir belge.
SGK yeni karardan kimler etkilenecek, itiraz hakkı var mı?
Düzenleme 4/a kapsamındaki sigortalıları, yani işçi statüsünde çalışanları ve onları çalıştıran işverenleri ilgilendiriyor. Haberlere göre itiraz yolu açık: kesintisiz çalıştığını söyleyen sigortalı ya da durumu kabul etmeyen işveren itiraz edebilecek. Bu durumda sosyal güvenlik denetmenleri sahada yeniden inceleme yapacak.
SGK yeni karar işçinin ve işverenin cebini nasıl etkiler?
İşçi için tablo çift yönlü. Sigortasız çalıştırılıyorsa, tespit edilen günler hizmet süresine yazılacağı için emeklilik ve sağlık güvencesi tarafında kayıt oluşuyor. İşveren için ise iyi haber yok: sigortasız çalıştırma tespit edilen günler için prim ve yaptırım riski doğuruyor. Ankara'daki kurum şimdilik tutar ya da ceza oranı üzerinden bir hesap paylaşmadı; kesin yük, tespit edilen gün sayısına ve SGK'nın yapacağı hesaba bağlı. Çalışanlar için pratik uyarı şu: gün sayınızın eksik yatırıldığını düşünüyorsanız işe giriş kaydınızı kontrol edin, bir tutanakla karşılaşırsanız da itiraz süresini kaçırmayın.
