Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, cumartesi günü katıldığı canlı yayında sigara satışına T.C. kimlik numarası şartı getirileceğini duyurdu. Tütün ürünü alırken satış anında kimlik numarası verilecek; bakan, düzenlemeyi birkaç hafta içinde Meclis'e sunacaklarını söyledi. Gece yarısını 11 dakika geçe ikinci ses geldi: Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, sosyal medya hesabından yazdığı mesajda vatandaştan kimlik numarası istenmesinin kabul edilebilir bir uygulama olarak görülmemesi gerektiğini belirtti.
Sağlık Bakanlığı kimlik numarasını neden istiyor?
Gerekçe yaş doğrulaması. On sekiz yaşından küçüklere sigara satmak zaten yasak; Sağlık Bakanlığı bu yasağı satış anında kimlik numarasıyla denetlenebilir hale getirmek istiyor. Memişoğlu'nun çizdiği çerçevede vurgu yasaktan ve cezadan çok vazgeçirmede: insanların sigarayı zorla değil kendi iradesiyle bırakmasını, sigaranın sıradan bir alışkanlık gibi görülmemesini hedeflediklerini söyledi. Cezai yaptırımların daha net ortaya konulacağını da ekledi, ancak bir ceza tutarı açıklamadı.
Sigara satışında TC kimlik numarası şartı ne zaman başlıyor?
Tarih verilmedi. Memişoğlu yürürlük gününü açıklamadı, yalnızca teklifin birkaç hafta içinde TBMM'ye sunulacağını söyledi. Sigara alırken TC kimlik numarası verme dönemi başlayacaksa önce bu teklifin Meclis yolunu geçmesi gerekecek. Sistemin nasıl işleyeceği, numaranın hangi cihazla ya da hangi kayıt düzeniyle sorulacağı da bakanın anlattıkları arasında yer almadı.
Sigara yasağı mı geliyor?
Hayır, bakanın anlattığı şey bir yasak değil. Sigara satışı sürüyor; değişen, satışın hangi şartla yapılacağı. Memişoğlu bilerek yasak ve ceza yerine gönüllü bırakmayı öne çıkardı. Bunun yanında okullarda, spor alanlarında ve kapalı mekânlarda sigaranın görünürlüğünün azaltılacağını, kafe ve restoranlarda sigara içilen ve içilmeyen alanların netleştirileceğini söyledi. Bakana göre sigara içmeyenler bugün dezavantajlı durumda.
Oktay Saral ne dedi?
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, bakanın açıklamasından kısa süre sonra, 11 Ekim Pazar günü saat 00.11'de paylaşım yaptı. Saral, vatandaştan T.C. kimlik numarası istenmesinin kabul edilebilir bir uygulama olarak görülmemesi gerektiğini yazdı. Memişoğlu'nun ve Oktay Saral'ın sözlerinin ardından asıl netlik, Meclis'e sunulacak teklifin metniyle gelecek.
Bu düzenleme sizi nasıl etkiler?
Sigara kullanıyorsanız bakkalda, markette ya da büfede satış sırasında kimlik numaranızı vermeniz gündeme gelecek. Ama ayrıntılar belirsiz: numaranın yalnızca yaş sorgusu için mi kullanılacağı, kayıt altına alınıp alınmayacağı, 18 yaşını geçenlerin de numara verip vermeyeceği açıklamada yer almadı. Mayıs ayında Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci de Japonya'daki gibi kimlikle yaş doğrulaması planından söz etmiş, bunun henüz planlama aşamasında olduğunu belirtmişti; cumartesi günkü açıklama bu fikri bakan ağzından yeniden gündeme getirdi.
Sigara ve tütün rakamları ne söylüyor?
Bakanın aktardığı rakamlara göre geçen yıl Türkiye'de yaklaşık 160 milyar adet, yani 8 milyar paket sigara satıldı ve bu satışın cirosu 20-30 milyar dolar aralığında. Memişoğlu, Yeşilay çalışmasına dayanarak sigara içenlerin yaklaşık yüzde 80'inin bırakmak istediğini söyledi. Nüfusun yaklaşık üçte birinin tütün kullandığını, 1.700'ün üzerinde sigara bırakma polikliniği ve 171 numaralı bir çağrı hattı bulunduğunu da hatırlattı.
Sigara satışında kimlik numarası: Oktay Saral ne dedi, sigara reçetesi nasıl şekilleniyor?
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun anlattığı sigara reçetesi bir yasak değil: tütün ürünü alırken satış anında T.C. kimlik numarası verilecek, düzenleme birkaç hafta içinde Meclis'e sunulacak ve vurgu ceza yerine vazgeçirmede olacak. Bakan, sigarayı bırakmak isteyenler için 1.700'ün üzerinde poliklinik ve 171 numaralı bir çağrı hattı bulunduğunu da hatırlattı.
Gece yarısını 11 dakika geçe sosyal medya hesabından yazan Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, vatandaştan kimlik numarası istenmesinin kabul edilebilir bir uygulama olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Oktay Saral'ın mesajının ardından asıl netlik, Meclis'e sunulacak teklifin metniyle gelecek: numaranın yalnızca yaş sorgusu için mi kullanılacağı, kayıt altına alınıp alınmayacağı ve yürürlük tarihi henüz açıklanmadı.
