Ankara'dan çiftçiye yeni tarım sigortası paketi geldi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, devlet destekli tarım sigortası sistemi TARSİM'in kapsamının genişletildiğini duyurdu: teminat dönemi öncesinde yaşanan don hadisesine karşı güvence verilen ürün sayısı 9'dan 25'e çıkıyor. Düzenlemeler 2027'den itibaren geçerli olacak ve yalnızca don tarafını değil, sera, arıcılık, hayvancılık ve tahıl sigortasını da kapsıyor.
Tarım sigortasında don teminatı kaç ürüne çıkıyor, ne zaman başlıyor?
Teminat kapsamındaki ürün sayısı 9'dan 25'e yükseliyor; düzenleme 2027'den itibaren geçerli. Temel Sigorta Paketi'ne 16 yeni ürün eklenerek bu sayıya ulaşıldı. Şu ana kadar don güvencesi kayısı, elma, armut, ayva, şeftali, nektarin, erik, kiraz ve vişneyi kapsıyordu. İbrahim Yumaklı, TARSİM'in 2006'da Tarım Sigortaları Kanunu ile devreye girdiğini hatırlatıp sistemin kapsamının her yıl risk ve ürün bazında genişletildiğini söyledi; 2027 düzenlemeleriyle şemsiyeyi daha da genişlettiklerini vurguladı.
TARSİM don teminatına giren 16 yeni ürün hangileri?
Listeye giren ürünler şunlar: ceviz, badem, Trabzon hurması, dut, nar, incir, kivi, hünnap, yenidünya, muşmula, kızılcık, kuşburnu, alıç, keçiboynuzu, muz ve kestane. Yani cevizden bademe, incirden muza kadar ağaç ve meyve üreticisinin elinde yeni bir kalkan olacak. Bu ürünleri yetiştiren çiftçiler, don riskine karşı artık tarım sigortası kapsamında TARSİM güvencesi altında olacak.
Tarım sigortasında çiftçi için başka neler değişiyor?
Don tek başlık değil. Gelir Koruma Sigortası'nda buğday, arpa ve çavdara tritikale de eklendi. Pelemir, TARSİM kapsamına alındı; enginarda çok yıllık yetiştiriciliğin dolu paket teminatı için başlangıç esasları yeniden belirlendi. Kuraklık başta olmak üzere verim kayıplarını parsel bazında güvence altına alan Parsel Bazlı Verim Sigortası, Tekirdağ'daki pilot uygulamanın ardından Şanlıurfa ve Kayseri'de denenecek, sonra Türkiye geneline yayılacak. Şeker pancarı tohumluk üretiminde ise yaban domuzunun verim kaybı ile baraj kapaklarının açılmasından doğan sel ve su baskını hasarları teminata girdi.
Sera, arıcılık ve hayvan sigortasında hangi rakamlar değişti?
Arıcılıkta kar yağışından kaynaklanan heyelan hasarları teminata alındı, kovan bedeli 5.500 liradan 6.500 liraya çıkarıldı. Serada örtü onarım masrafı 6.500 liradan 8.500 liraya yükseltildi; modernize edilen seralarda poliçe priminden yüzde 5 indirim yapılacak ve risk incelemelerindeki ölçüm toleransı yüzde 15'ten yüzde 20'ye çıkarıldı. Büyükbaş hayvan sigortasında kısırlık nedeniyle mecburi kesim hasarlarında buzağılama şartı poliçe başlangıcından 120 gün öncesine çekildi; geniş kapsamlı tarifede yetiştirici isterse buzağısını ilk günden sigortalatabilecek. Bakanlığın küpe izleme sistemi de TARSİM ile entegre edildi. Şehit yakınları ve gazilere tanınan prim indirimi bundan böyle gazi yakınlarını da kapsayacak.
Çiftçi için ne demek, tarım sigortası neden önem taşıyor?
Don, ağaç meyvelerinde ve sert çekirdekli ürünlerde bir gecede rekolteyi götürebilen bir risk; ceviz, badem ya da incir yetiştiren üretici için poliçe kapsamına girmek, kötü bir bahar gecesinin ardından elde bir güvence olması demek. Ağaç ürünlerinde bir don, yalnızca o yılın rekoltesini değil, bazen ağacın kendisini de tehdit ediyor. Devletin prim desteği oranları ise açıklamada geçmiyor; tarım sigortasında prim maliyetini belirleyen bu oran netleşmeden çiftçinin poliçe hesabını yapmak zor. Rakam uydurmamak için oran yazmıyoruz.
