TÜİK, ağustos ayının ticaret ve ciro bültenlerini 12 Ekim Pazartesi günü paylaştı ve Ankara'dan çıkan tablo tek yönlü değil. Perakende satış hacmi ağustosta bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 10,1 arttı, toplam ciro endeksi yıllık yüzde 31,8 yükseldi. Aynı bültenlerin içinde ise ters yöne giden kalemler de var. İki bülten yan yana konunca, aynı ayın iki ayrı hızı ortaya çıkıyor.
TÜİK ağustos perakende satış rakamı kaç, temmuza göre ne değişti?
TÜİK verisine göre perakende satış hacmi yıllık bazda yüzde 10,1, bir önceki aya göre yüzde 1,4 arttı. Yıllık bazda ağustos 2025 ile ağustos 2026 karşılaştırılıyor; aylık bazda ise temmuz 2026 ile. Hacim endeksi fiyat etkisinden arındırıldığı için burada okunan şey etiketlerin pahalanması değil, satılan mal miktarındaki değişim. Perakende ticaret, tüketiciye doğrudan satış yapan işletmelerin hacmini tartıyor. Perakendeyi, toptanı ve araç ticaretini birlikte ölçen genel ticaret satış hacmi ise çok daha cılız kaldı: yıllık yüzde 0,6, aylık yüzde 0,2.
Ağustosta hangi kalem eksiye düştü?
Cevap iki kalem: araç ticareti ve toptan. TÜİK'in tablosunda motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti ile onarımı yıllık yüzde 11,2 geriledi. Toptan ticaret de yıllık yüzde 1,9 ile eksi tarafta kaldı. Perakende koşarken bu iki kalem geride kaldı; genel ticaret endeksinin yüzde 0,6'da kalması bu dengenin sonucu.
TÜİK toplam ciro endeksi yüzde 31,8 nasıl çıktı, hangi sektör önde?
Ciro, işletmelerin kestiği faturaların toplamı. TÜİK'in hesabına göre toplam ciro ağustosta yıllık yüzde 31,8, temmuza göre yüzde 3 arttı. Sektörlere bakınca en güçlü artış hizmette: yıllık yüzde 33,6. Sanayi ve ticaret cirosu yüzde 32'nin üzerinde yükseldi. İnşaat ise yüzde 19,2 ile en geride kaldı; dört ana sektör içinde yıllık artışı en düşük olan o.
Temmuza göre hangi kalem arttı, hangisi eksiye düştü?
TÜİK'in aylık karşılaştırması, yani ağustosun temmuzla kıyası şöyle:
- Araç ticareti ve onarımı: yüzde 1 düşüş
- Toptan ticaret: yüzde 0,2 düşüş
- Ticaret cirosu: yüzde 4,3 artış
- Hizmet cirosu: yüzde 2,6 artış
- Sanayi cirosu: yüzde 2,2 artış
- İnşaat cirosu: yüzde 3,7 düşüş
İnşaat, ciro tarafında aylık bazda eksiye giden tek ana sektör oldu.
Perakende satış yüzde 10,1, ciro yüzde 31,8: aradaki fark nereden geliyor?
İki rakam aynı terazide tartılmıyor. Perakende satış hacmi fiyat etkisinden arındırılıyor; ciro endeksleri ise cari fiyatlarla hesaplanıyor, yani fiyat artışı da rakamın içinde. Üstelik yüzde 31,8, tek bir kolun değil, sanayiden hizmete dört ana sektörün ortak sonucu. 'Perakendede satılan mal yüzde 10,1 arttı' ile 'şirketlerin faturası yüzde 31,8 büyüdü' cümleleri bu yüzden birbirini yalanlamıyor, farklı şeyleri ölçüyor. TÜİK, bu soruları ayrı bültenlerle cevaplıyor.
Bu rakamlar günlük hayatta ne demek, sizi nasıl etkiler?
Perakendede satılan mal miktarı bir yıl öncesinden yüzde 10,1 fazla; perakendecinin kasasından çıkan ürün geçen ağustosa göre daha çok. Araç ticareti ve onarımında ise hacim yüzde 11,2 düşük; büyük harcama gerektiren taraf geride. Ciro tarafındaki yüzde 31,8, şirketlerin satış tutarındaki artışı gösteriyor ve içinde fiyat etkisi var; bunun ne kadarının fiyattan, ne kadarının satılan miktardan geldiğini ciro endeksi tek başına ayırmıyor.
