Yüzlerce kilometre uzaktaki bir işyerine gönderilen ve maaşı düşürülen bir işçinin dosyasında Yargıtay'dan çalışanları yakından ilgilendiren bir karar çıktı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin talebini reddeden bölge adliye mahkemesi kararını bozdu. Yargıtay işçi nakil kararı, işverenin 'nakil benim yönetim hakkım' savunmasının iş mahkemesinde denetlenebileceğini söylüyor.
Yargıtay işçi nakil kararı ne diyor, dosyada ne oldu?
İşçi önce bulunduğu yerden yüzlerce kilometre uzağa, sonra daha da uzak bir işyerine gönderildi; ikinci nakille birlikte maaşı da düştü. İşçi bunun üzerine iş mahkemesine başvurdu ve eski işine, eski koşullarına dönmek istedi. İlk derece mahkemesi işçiyi haklı buldu. İşveren ise nakil kararının bir idari işlem, yani kendi yönetim yetkisi olduğunu, iş mahkemesinin bunu inceleyemeyeceğini savundu. Bölge adliye mahkemesi bu yönde karar verip işçinin davasını reddetti.
Yargıtay emsal karar niteliğinde bu kararı neden bozdu?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin gerekçesi kısaca şu: nakil iptal edilemese bile, işçinin hukuki yararı varsa işlemin hukuka aykırı olduğu tespit edilebilir. Daire, davanın reddedilmesini yanlış buldu ve kararı bozdu; dosya yeniden değerlendirilecek. Yani 'bu bir yönetim hakkı, mahkeme karışamaz' cümlesi, Yargıtay işçi nakil kararı çerçevesinde her durumda yetmiyor.
Yargıtay emsal karar nedir, bu karar herkesi bağlar mı?
Yargıtay emsal karar dediğimiz şey, bir yüksek mahkeme kararının benzer dosyalarda yol gösterici olmasıdır. Kural olarak her Yargıtay kararı otomatik bağlayıcı değildir; ama alt mahkemeler benzer olayda bu çizgiyi dikkate alır. Bu dosyada vurgulanan ilke de şu: nakil ve maaş düşüşü gibi uygulamalar işverenin takdirine bırakılmış görünse bile iş mahkemesinin denetiminden tamamen çıkmış sayılmıyor.
Yargıtay emsal karar örnekleri arasında bu dosya neden ayrı duruyor?
Çünkü iki ayrı soruyu aynı anda ilgilendiriyor: işçi başka şehre gönderilebilir mi ve gönderildiğinde maaşı düşürülebilir mi? Yargıtay işçi nakil kararı, bu tür uygulamalarda mahkemenin işlemin hukuka uygunluğuna bakabileceğini ortaya koyuyor. Sonuç dosyaya göre değişir: işyerinin koşulları, iş sözleşmesindeki hükümler ve nakil gerekçesi tek tek incelenir. Bu haber hukuki tavsiye değil, karar özetidir.
Bu karar çalışanları nasıl etkiler?
Nakil yüzünden maaşı düşen ya da yaşadığı şehirden uzağa gönderilen bir çalışan için bu karar, mahkemenin kapısının kapanmadığı anlamına geliyor. İşverenler açısından da mesaj net: nakil kararı verirken gerekçe, mesafe ve ücret etkisi mahkeme önünde savunulabilir olmalı. Yargıtay emsal karar çizgisi, benzer davalarda işçilerin elini güçlendirebilir; kesin sonucu ise her dosyanın kendi koşulları ve mahkemenin yeniden vereceği karar belirleyecek.
