Ankara'da AK Parti'nin iktidara gelişinin 24. yıl dönümü arifesinde yeni anayasa başlığı yeniden masaya geldi. Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala anayasa çalışmasının bittiğini söyledi; Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum ise erken seçim tarihine ve Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylığına dair kendi görüşünü anlattı. İki açıklama arka arkaya gelince Ankara'da seçim kulisleri de hareketlendi.
Efkan Ala yeni anayasa için ne dedi?
Efkan Ala, 2 Kasım Pazartesi günü yaptığı açıklamada AK Parti'nin yeni anayasa çalışmasını tamamladığını duyurdu. “Uzlaşı içerisinde yeni bir anayasa yapma zamanı gelmiş de geçiyor” diyen Ala, ülkenin yönetim sistemi, istikrarı ve ekonomik gelişmesinin birbirine bağlı olduğunu vurguladı. Ona göre hak ve özgürlüklerin kalıcı biçimde güvence altına alınması için sivil bir anayasa gerekiyordu. “Türkiye Yüzyılı” hedefinin de bu anayasayla taçlanacağını söyledi. Ala, aynı konuşmada Terörsüz Türkiye sürecinde önemli mesafe alındığını, süreçte herhangi bir duraksama olmadığını da ekledi.
Yeni anayasa ne zaman çıkacak?
Ortada açıklanmış bir takvim yok. Ala tarih vermedi; yalnızca sıranın ne olacağını anlattı. Çalışma önce Cumhurbaşkanı Erdoğan'a sunulacak, orada son değerlendirmeler yapılacak, ardından diğer siyasi partilerle ve toplumun farklı kesimleriyle görüşmelere başlanacak. Yani yeni anayasa metni şimdilik parti içinde hazır, ama siyasetin ortak masasına henüz oturmuş değil. Açıklamada madde madde bir içerik de anlatılmadı. Meclis bu hafta bakanlık bütçeleriyle uğraşırken yeni anayasa tartışmasının ne zaman Genel Kurul'a ineceği de belirsiz.
Yeni anayasa yapmak için kaç milletvekili gerekir?
Mevcut anayasanın değişiklik usulüne göre 600 üyeli Meclis'te teklifin verilebilmesi için en az 200 milletvekilinin imzası lazım. Teklifin kabulü için 360 oy gerekiyor; 360 ile 399 arasında oy çıkarsa metin halkoyuna gidiyor, 400 ve üzeri oyla kabul edilirse Cumhurbaşkanı referandum yapmadan da yayımlayabiliyor. Yeni anayasa için kaç milletvekili lazım sorusunun en kısa cevabı bu: 360 eşiği referandum kapısını, 400 eşiği doğrudan yürürlüğü getiriyor.
Mehmet Uçum kimdir?
Mehmet Uçum, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başdanışmanı. Erdoğan'ın siyasi ve hukuki gündemine yakın isimlerden biri olarak biliniyor; anayasa ve seçim takvimi üzerine sık sık konuşuyor. Bu kez bir televizyon yayınında sorulara cevap verdi.
Mehmet Uçum 16 Nisan 2028 için ne dedi?
Uçum, seçim için 16 Nisan 2028 tarihinin “sembolik değeri” olduğunu söyledi. Bunun Mart ya da Nisan gibi genel bir aralık değil, belirli bir gün olduğunun altını çizdi. Tarih, 2017'de Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini getiren anayasa referandumunun yapıldığı güne denk geliyor. Uçum'a göre seçime yaklaşık 18 ay var ve erken seçim konusu Meclis'teki partiler arasında konuşuluyor. Ancak bu tarih Uçum'un kişisel önerisi; kesinleşmiş bir seçim kararı ya da Meclis'te oylanmış bir teklif yok.
Erdoğan aday olacak mı?
Uçum, Erdoğan'ın bir kez daha aday olmasının Türkiye için yararlı olacağını savunduğunu söyledi ve bu görüşte Ekim 2024'ten beri ısrarlı olduğunu belirtti. Anayasanın 116. maddesi, Meclis'in 360 oyla seçimin yenilenmesine karar vermesi halinde görevdeki Cumhurbaşkanı'nın yeniden aday olabileceğini öngörüyor. Dolayısıyla yeni anayasa çalışması, erken seçim önerisi ve adaylık tartışması şimdilik üç ayrı başlık olarak duruyor; hangisinin ne zaman takvime gireceğini önümüzdeki haftalarda partiler arası görüşmeler gösterecek.
