Kamu sermayeli katılım bankalarını tek çatıda toplama planında ilk adım atıldı. Türkiye Varlık Fonu (TVF), 9 Ekim Cuma günü yaptığı duyuruda katılım bankalarının birleşmesinde ilk aşamanın tamamlandığını açıkladı. Adı geçen bankaların başında Ziraat Katılım var; TVF'nin yüzde 100 iştiraki TVF Katılım Finans Yatırımları A.Ş., iki bankanın paylarının tamamını devralmak üzere sözleşme imzaladı.
Kamu katılım bankalarının birleşmesinde ne oldu?
TVF'nin 9 Ekim tarihli duyurusuna göre ilk aşama tamamlandı. Bu aşamada Ziraat Katılım ile bir başka kamu katılım bankasının payları, TVF'nin yüzde 100 iştiraki olan şirkete geçmek üzere sözleşmeye bağlandı. Şirket, iki bankanın paylarının tamamını bedelini ödeyerek alacak. Pay devir sözleşmelerinin 7 Ekim'de imzalandığı belirtildi. Böylece Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın haziranda açıkladığı birleşme planı ilk somut adımına ulaştı.
Hangi katılım bankaları birleşiyor, Vakıf Katılım ve Emlak Katılım nerede?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Haziran'da İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlenen 3. Dünya İslam Ekonomi Zirvesi'nde Ziraat, Vakıf ve Halk Katılım'ın birleştirileceğini duyurmuştu. TVF'nin 9 Ekim açıklamasında ilk adımın bankaları Ziraat Katılım ve Halk Katılım; Vakıf Katılım'ın adı bu ilk adımda geçmiyor. Emlak Katılım ayrı bir hat: Erdoğan, bu bankayı halka arz etmeyi hedeflediklerini söylemişti.
Pay devri birleşme mi demek, kamu katılım bankaları ne zaman tek çatıda olacak?
Tek başına değil. Pay devri, bir şirketin hisselerinin başka bir şirkete geçmesi demek; bu adımla iki banka henüz tek tüzel kişilik olmuyor, sahiplik TVF çatısında toplanıyor. TVF bu adımı birleşmenin ilk aşaması olarak tanımladı. Devir işlemlerinin gerekli yasal ve düzenleyici süreçler tamamlandıktan sonra 2026 sonuna kadar bitirilmesi hedefleniyor. Sonraki aşamaların takvimi ya da yöntemi duyuruda yer almıyor. Yeni bankanın adı, sermayesi ya da aktif büyüklüğü de şimdilik açıklanmadı.
Türkiye Varlık Fonu bu işte ne yapıyor?
TVF, 2016'da kurulan ve devletin çeşitli şirketlerindeki payları yöneten bir fon. Bu işlemde alıcı, fonun yüzde 100 sahibi olduğu TVF Katılım Finans Yatırımları A.Ş. Yani Ziraat Katılım ve Halk Katılım'ın paylarını fon, kendi şirketi eliyle bir araya getiriyor. Bu yapı, kamu bankalarının katılım kollarını aynı sahibin altında toplamayı sağlıyor; devir bedelini ödeyecek olan da bu şirket.
Ziraat Katılım kapanıyor mu, müşteri için ne değişiyor?
Duyuruda bir kapanıştan söz edilmiyor. Duyurulan adım sahiplik düzeyinde: payların kimin elinde toplanacağını belirliyor. Hesap, kart ve şube işlemleri için duyurulmuş bir değişiklik yok; müşterilerin yeni bir işlem yapması gerektiğine dair de bir açıklama bulunmuyor. Bir katılım bankası, faiz yerine kâr ve zarar ortaklığı ilkesine göre çalışan banka demek; Ziraat Katılım da bu modelle hizmet veren kamu bankaları grubundan.
Katılım bankacılığı Türkiye'de ne kadar büyük?
Erdoğan'ın 5 Haziran'daki konuşmasına göre katılım bankacılığının aktif büyüklüğü 4,7 trilyon lirayı aştı ve bankacılık sistemindeki payı yüzde 9,5'e çıktı; yani sistemin yaklaşık onda biri. Aynı konuşmada sukuk ihraçlarının 614 milyar liraya ulaştığı, katılım endeksindeki şirketlerin 2026'nın ilk çeyreğinde Borsa İstanbul'un toplam piyasa değerinin yüzde 36'sına yükseldiği de aktarıldı. Erdoğan, Ziraat, Vakıf ve Halk Katılım'ın birleştirilmesinin sektöre yeni bir ivme kazandıracağını söylemişti.
