Antalya'da Kekova Adası yakınlarında yaklaşık 4.700 yıllık bir batık bulundu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu batığı dünyanın bilinen en eski batığı olarak duyurdu. Duyuruya göre Kekova sularında 2026'da başlayan su altı kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle yürütülüyor ve çıkarılan amforalar geminin yaşını ortaya koyuyor.
Kekova'daki dünyanın en eski batığı nerede bulundu, kimin kazısı?
Gemi enkazı, Antalya'nın Demre ilçesi açıklarındaki Kekova Adası yakınlarında. Tam koordinatı ve bulunduğu derinlik duyuruda yer almadı. Kazılar Antalya Müze Müdürlüğü başkanlığında yürütülüyor; bilimsel sorumluluğu Doç. Dr. Hakan Öniz üstlenmiş durumda. Bölgede daha önceki yıllarda su altı araştırması yapan Akdeniz Üniversitesi, kalıntıları tespit etmiş, alınan amfora örnekleri geminin Erken Tunç Çağı'na ait olabileceğini göstermişti.
Kekova batığının ambarında ne vardı, amforalar ne taşıyordu?
Amfora, iki kulplu, boynu dar kil kaba verilen ad; Tunç Çağı'nda zeytinyağı, şarap ve benzeri malları gemilerle taşımanın temel yoluydu. Duyuruya göre gemiden çıkan amforaların yaşı yaklaşık 4.400 ile 4.700 yıl arasında. Kapların zeytinyağı ya da şarap taşımak için kullanıldığı düşünülüyor. Amfora sayısı açıklanmadı. Listenin en tuhaf parçası ise dokuz farklı işaret taşıyan ve gövdesinde iki delik bulunan bir amfora. Bu kabın peynir ya da tereyağı yapımında kullanılan bir yayık amforası olabileceği değerlendiriliyor. Bu doğruysa denizciler gemide keçi taşıyıp yolculuk sırasında süt sağmış olabilir. Ancak bu bir yorum, kesinleşmiş bir bulgu değil.
Kekova'daki batık Mısır piramitleriyle nasıl bağlantılı?
Benzer amforalar Mısır'da Giza, Sakkara ve Abusir piramitlerinin yakınlarında, ayrıca Troya'da ve Girit'te bulunmuş. Bu üç bölge Kahire çevresinde, Eski Krallık firavunlarının piramitlerini barındıran mezarlık kuşağında yer alıyor. Kil analizleri, bu amforaların muhtemelen Ürdün Vadisi'ndeki atölyelerde üretildiğine işaret ediyor.
Araştırmacılar, geminin Levant kıyısındaki bir limandan yola çıkıp Troya ya da Girit yönüne gitmiş olabileceğini düşünüyor. Yani Antalya'nın güneyindeki bu gemi, Doğu Akdeniz'in ticaret hattında seyrediyordu. 4.400 ile 4.700 yıl, bugünden geriye saydığımızda yaklaşık M.Ö. 2.400 ile 2.700 arasına denk geliyor; bu aralık, Mısır'da piramitlerin yapıldığı Eski Krallık çağıyla örtüşüyor (bu hesap bizim).
Kekova'da bulunan gemi gerçekten dünyanın en eski batığı mı?
Bu nitelemenin dayanağı, Mehmet Nuri Ersoy'un açıklaması. Duyuruda başka gemi kalıntılarıyla yapılmış bir karşılaştırma ya da tarihlendirmenin hangi yöntemle yapıldığı ayrıntılı verilmedi. Yani dünyanın en eski batığı sıfatı, şimdilik bakanın açıklamasına ve amfora tarihlendirmesine dayanıyor; bağımsız bir doğrulama bu duyuruyla birlikte sunulmadı. Yaş tayininin yöntemi ve ham verisi, ancak bir bilimsel yayında açıklandığında netleşir. Bölgedeki Erken Tunç Çağı gemisi hakkında Akdeniz Üniversitesi'nden akademik bir ön rapor da bulunuyor; kazı sürdükçe yaş ve kargo konusunda yeni veriler gelebilir.
Doç. Dr. Hakan Öniz kimdir?
Kazının bilimsel sorumluluğunu üstlenen Doç. Dr. Hakan Öniz, Akdeniz Üniversitesi'nden bir araştırmacı. Bölgedeki Erken Tunç Çağı gemisi hakkında hazırlanan akademik ön raporun yazarları arasında yer aldığı biliniyor.
Kekova batığı ne zaman duyuruldu, kazı ne zaman başladı?
Duyuru 14 Ekim 2026 Çarşamba günü, bakanın sosyal medya paylaşımıyla geldi. Kazılar bu yıl, 2026'da başladı. Geminin varlığı ise Akdeniz Üniversitesi'nin önceki yıllardaki su altı araştırmalarıyla belirlenmişti; yani bugünkü duyuru, uzun süredir sürdürülen bir çalışmanın en görünür halkası.
Mehmet Nuri Ersoy'un Kekova duyurusunda sırada ne var?
Mehmet Nuri Ersoy, su altı kültürel mirasının korunmasına yönelik çalışmaların süreceğini belirtti. Çıkarılan amforaların nerede sergileneceği, kazının hangi takvimle ilerleyeceği ve geminin derinliği gibi başlıklar ise açıklanmadı. Kekova, su altı arkeolojisi bakımından Antalya'nın en zengin kıyı şeritlerinden biri; kıyıda ve denizin altında antik yerleşimlerin kalıntıları duruyor, bölge de özel koruma statüsünde.
