Artvin'de ağaçların tepesine çıkılıyor, gövdeden akıp sertleşen reçine çakıyla tek tek ayrılıp toplanıyor. Ürünün adı çam sakızı; yörede köknar sakızı diye de anılıyor. Bu zahmetli iş tezgâhta kilosu 10 bin liraya kadar çıkan bir fiyatla karşılığını buluyor. Artvin'in bu sessiz ürünü, neden bu kadar pahalı olduğunu merak ettiren cinsten.
Artvin'de çam sakızı nasıl toplanıyor?
Toplayıcılar 15 ile 20 metre boyundaki ağaçlara tırmanıyor. Reçine çakı yardımıyla tek tek ayrılıyor. İş ormanlık alanda yapıldığı için hem zahmetli hem riskli; yükseğe çıkıp gövdede çalışmak, ormanlık zeminde hareket etmekle birleşince işi güçleştiriyor. Toplama genellikle ağustos ve eylül aylarında yapılıyor. Aktar ürünleri satan bir esnaf da Artvin'deki bu işin oldukça zor olduğunu anlatıyor.
Çam sakızının kilosu neden 10 bin lira?
Haberdeki fiyat bilgisi, şarkütericilik işletmesini 27 yıldır sürdüren bir esnafın açıklamasına dayanıyor. Ona göre çam sakızının kilogramı 7 bin 500 ile 10 bin lira arasında değişiyor. Yani başlıktaki 10 bin lira, fiyatın üst sınırı. Esnaf, toplamanın zahmetli ve zor bir iş olduğunu vurguluyor. Ancak fiyatın neden bu aralıkta oynadığı, farklı kaliteler arasında bir ayrım yapılıp yapılmadığı ve sakızın hangi yerlerde satıldığı haberde yer almıyor.
Çam sakızına kimler ilgi gösteriyor?
Haberde ürüne en çok 50 yaş üstü kişilerin ilgi gösterdiği anlatılıyor. Yörede çam sakızının balla karıştırılarak tüketildiği ve mide rahatsızlıklarına iyi geldiği söyleniyor. Bu bilgi haberde bir iddia olarak geçiyor. Sakızın tıbbi bir etkisini gösteren bir uzman görüşü ya da araştırma haberde yok. Dolayısıyla bu bir halk inancı; doğrulanmış bir sağlık bilgisi değil.
10 bin lira, sakızı alacak birine ne ifade ediyor?
Rakamları günlük hayata çevirelim. Kilosu 10 bin lira seviyesindeki çam sakızından 100 gram 1.000 lira, 7 bin 500 liralık kilo fiyatında ise 750 lira tutuyor. 250 gramlık bir alım için bu aralık 1.875 ile 2.500 lira arasına denk geliyor. Bu hesap, ürünü almayı düşünen birinin bütçesi için kabaca bir fikir veriyor. Haberde ise paketleme, satış noktası ya da kalite farkına dair bir bilgi yok.
Ürün tam olarak nerede toplanıyor?
Haberde Artvin'in yüksek rakımlı bölgelerinden söz ediliyor. Ancak ilçe, köy ya da toplayıcı sayısı verilmiyor. Ağaçların boyunun 15 ile 20 metre arasında olduğu bilgisini de aktar satıcısı veriyor. Yani haberdeki çerçeve, ürünün nasıl toplandığını ve neden bu kadar emek istediğini gösteriyor; ama Artvin'de bu işi kimlerin yaptığı ve sakızın nereye gittiği konusunda elimizde bir bilgi yok.
