Yunan basını, Fransa'nın Ankara'yla yazdığı savunma yol haritasına sert tepki gösterdi. Yunanistan'ın haber sitelerinden Pentapostagma, Paris'in Türkiye ile 'Savunma İş Birliği Yol Haritası' üzerinde anlaşmasını Atina'nın sırtından bıçaklanması olarak niteledi. Yazı, 3 Ekim Cumartesi günü Türk basınına da yansıdı.
Yunan basını Fransa hakkında ne yazdı?
Türk basınına yansıyan özete göre Pentapostagma, Fransa'nın sadakatinin nasıl işlediğini tek cümlede anlatıyor: Paris, en iyi müttefiklerini bile arkadan vurmaya her an hazır. Yazının ana hedefi, Fransa'nın Türkiye ile imzaladığı savunma anlaşması. Ama Yunan yayın orada durmuyor; Paris'in deniz altı elektrik kablosu projesinde de Yunanistan'ı ihmal ettiğini öne sürüyor. Yani Yunan basınındaki öfke yalnızca tek bir belgeyle sınırlı kalmıyor.
Türkiye-Fransa savunma yol haritasında neler var?
Belgenin adı Savunma İş Birliği Yol Haritası. Türk basınındaki habere göre metin, iki ülke arasındaki ikili savunma ve askerî ilişkilerin geliştirilmesini ve savunma sanayii alanında iş birliğini kapsıyor. Adı geçen sistemler arasında Eurofighter Typhoon savaş uçakları ile Meteor füzesi var. Aktarılan bilgilerde yol haritasının takvimine ya da maddi boyutuna dair rakam yok.
Typhoon; Birleşik Krallık, Almanya, İtalya ve İspanya'nın ortak programından çıkan, çift motorlu, çok rollü bir savaş uçağı. Ankara, 2025'in sonlarında Birleşik Krallık'la Typhoon alımı için anlaşmıştı. Meteor ise altı Avrupa ülkesinin MBDA çatısı altında geliştirdiği, ramjet motorlu, görüş ötesi havadan havaya füze; Typhoon'un başlıca silahlarından biri. Aynı füze Yunan Hava Kuvvetleri'nin Rafale'lerinde de kullanılıyor.
Yol haritası türü belgeler genellikle bağlayıcı bir silah satışı sözleşmesinden çok, tarafların hangi alanlarda birlikte çalışacağını sıralayan çerçeve metinler oluyor. Yunan yazının neyi hedef aldığına gelince: aktarılan özette tek bir madde öne çıkmıyor; Yunan basınının tepkisi, belgenin bütününe ve Paris'in Ankara'yla savunma sanayiinde yan yana gelmesine yönelik.
Yol haritasını Fransa adına kimler imzaladı?
Fransız tarafında imzalayanlar arasında Alice Rufo, Orgeneral Vincent Giraud ve Guillaume Ollagnier bulunuyor. Rufo, Fransa Silahlı Kuvvetler ve Gaziler Bakanlığı'nda görevli. Giraud, Fransa Cumhurbaşkanı'nın Askerî Özel Kalem Başkanı, yani Cumhurbaşkanlığı'nın askerî kalemini yöneten isim. Ollagnier ise Uluslararası İlişkiler ve Strateji Genel Müdürü; Fransız Silahlı Kuvvetler Bakanlığı'nın ikili savunma ilişkilerini yürüten genel müdürlüğün başında. Haber 3 Ekim Cumartesi günü yayımlandı; imzanın atıldığı gün ve yer aktarılan bilgilerde yer almıyor.
Fransa'nın Türkiye'yle savunma sanayiinde başka bir ortaklığı var mı?
Türk basınındaki haberlere göre var: Fransız Safran ile Baykar, mayıs ayında İstanbul'da stratejik bir ortaklık imzaladı. Anlaşma, Baykar'ın TB2 insansız hava araçlarının Safran'ın Euroflir elektro-optik sistemleriyle donatılmasını öngörüyor; hedef, insansız hava araçlarını elektro-optik sensörler, seyrüsefer sistemleri ve güdümlü silah yetenekleriyle birleştiren çözümler geliştirmek.
Yunanistan Fransa'ya neden bu kadar güveniyordu?
Atina'nın kırgınlığının arkasında Paris'le kurduğu özel bağ yatıyor. Yunanistan ile Fransa 2021'de stratejik bir savunma ortaklığı imzaladı; anlaşma, taraflardan biri silahlı saldırıya uğrarsa ötekinin gerekirse silahlı kuvvetler dahil uygun tüm yollarla yardım etmesini öngören bir madde taşıyor. Atina Rafale savaş uçaklarını ve FDI sınıfı firkateynleri Fransa'dan sipariş etti. Üç ülke de NATO üyesi, ama Atina ile Ankara arasında Adalar Denizi'nde yıllardır süren sınırlama ve hava sahası tartışmaları var.
