Yunanistan'ın 2036'ya kadar uzanan silahlanma programı yeniden masada. Atina yaklaşık 28 milyar euroluk bir planın içinde ilerlerken Perşembe günü basına yansıyan bir haber, ABD ile 4 milyar dolara kadar yeni bir silah anlaşmasına varıldığını söyledi. Bilgiler isim verilmeyen yetkililere dayanıyor; ortada imzalı bir metin ya da resmî bir tutar tablosu yok.
Yunanistan'ın 2036 silahlanma planı nedir, bütçesi ne kadar?
Yunanistan, 2036'ya uzanan bir modernizasyon programı yürütüyor. Başbakan Kiryakos Miçotakis'in Nisan 2025'te Meclis'e anlattığı rakam 25 milyar euroydu; sonraki haberlerde tutar yaklaşık 28 milyar euroya çıktı. İsrail'de yayımlanan değerlendirmelerde ve uluslararası haberlerde en çok bu son rakam geçiyor. Planın içinde F-35 savaş uçakları, helikopterler, F-16 yükseltmeleri ve çok katmanlı bir hava savunma şemsiyesi var. Yunanistan'ın savunmaya gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 3,5'ini ayırdığı da aktarılıyor.
Yunanistan'ın milyar dolarlık yeni silah anlaşmasında neler var?
Haberlere göre anlaşma 4 milyar dolara kadar çıkıyor ve ABD'den alınacak F-16 Viper standardına yükseltmeleri, gelişmiş füzeleri ve bombaları kapsıyor. Savunma Bakanlığı'ndan isimsiz bir yetkili, yeni füze ve bombaların F-16 Viper'ın yanı sıra F-35'ler ile Black Hawk helikopterleri için de olduğunu söyledi. Yunanistan 2024'te 20 F-35 ve 35 UH-60M Black Hawk almayı zaten kabul etmişti. F-16 tarafında yaklaşık 82 uçağın Viper'a yükseltildiği ya da yükseltilmekte olduğu aktarılıyor; Block 50 sınıfından 37 uçak için de yükseltme isteniyor ve bu işin maliyeti 1 milyar dolar civarında gösteriliyor.
Anlaşmayı kim, ne zaman duyurdu?
Haber 8 Ekim Perşembe günü uluslararası ajanslara yansıdı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio 7 Ekim Çarşamba günü Atina'daydı ve anlaşmanın duyurulması bu ziyaretten bir gün sonraya denk geldi. Kaynak olarak iki üst düzey isim gösterildi. Savunma Bakanlığı yetkilisi, alımların çoğunun zaten çok yıllı savunma planında yer aldığını ve devlet maliyesine ek yük bindirmeyeceğini söyledi; Dışişleri Bakanlığı'ndan isimsiz bir yetkili de bunu doğruladı. Resmî açıklama ya da imza metni ise paylaşılmadı.
Aşil Kalkanı nedir?
Planın en çok konuşulan parçası, Yunanistan'ın “Aşil Kalkanı” dediği çok katmanlı hava ve füze savunma programı. Dron, uçak ve balistik füzelere karşı kurulacak yapı için Mart ayında Hükümet Dış Politika ve Ulusal Savunma Konseyi onay verdi. Savunma Bakanı Nikos Dendias programı Yunan topraklarının üstünde “koruyucu bir kubbe” olarak tarif etti. Satın alma tutarı yaklaşık 3 milyar euro olarak aktarılıyor; sistemde İsrail yapımı silahların ağırlığı olacağı belirtiliyor. Yunan şirketlerinin üretimde en az yüzde 25 pay alması bekleniyor.
Atina neden bu kadar silah alıyor, Türkiye'yle bağlantısı ne?
İsrail'de yayımlanan değerlendirmelerde Yunanistan'ın artan savunma harcamaları, uzun yıllardır süren Türkiye rekabetine bağlanıyor. Aynı değerlendirmelerde Türkiye'nin savunma sanayisinde yerlileşme oranının yüzde 80 düzeyinde olduğu belirtilerek Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz'deki askerî dengeye gönderme yapılıyor. Bu, İsrail tarafındaki yorum; Atina'nın silahlanma planı için kamuoyuna yazılı bir gerekçe açıkladığı haberlerde yer almıyor.
Bu ne demek, sizi nasıl etkiler?
Yunanistan'ın silahlanma planı 12 yıllık bir takvime yayılmış durumda; tek seferlik bir alım değil. Bu yüzden bugünkü 4 milyar dolarlık anlaşma, 2036'ya kadar tek tek açıklanacak kalemlerden yalnızca biri. Resmî tutar, teslimat takvimi ve sözleşme ayrıntıları ortaya çıktıkça tablo netleşecek. O zamana kadar elde olan şey, isimsiz yetkililerin anlattığı ana hatlar.
Yunanistan'ın 2036 silahlanma planına ABD'den 4 milyar dolarlık ek anlaşma mı geliyor?
Atina 2036'ya kadar uzanan silahlanma programını yürütürken Perşembe günü basına yansıyan bir haber, ABD ile 4 milyar dolara kadar yeni bir silah anlaşmasına varıldığını söyledi. Bilgiler isim verilmeyen yetkililere dayanıyor; ortada imzalı bir metin ya da resmî bir tutar tablosu yok. Başbakan Kiryakos Miçotakis'in Nisan 2025'te Meclis'e anlattığı rakam 25 milyar euroydu; sonraki haberlerde tutar yaklaşık 28 milyar euroya çıktı.
Planın içinde F-35 savaş uçakları, helikopterler, F-16 yükseltmeleri ve çok katmanlı bir hava savunma şemsiyesi var. Atina'nın paketine eklenecek 4 milyar dolarlık kalemin hangi sisteme denk geldiği ise açıklanmış değil; bu yüzden anlaşma şimdilik iddia olarak duruyor.
