Avrupa'da doğal gaz fiyatları 12 Ekim Pazartesi sabahı yükselişle açıldı. Hollanda merkezli TTF referans fiyatında kasım vadeli kontrat cuma günü 81,43 euro/MWh seviyesinden kapanmıştı; saat 09.45'te yüzde 1,3 artışla 82,50 euroya çıktı. Fitili ateşleyen yine Hürmüz Boğazı: boğazdaki tanker saldırıları ve bölgedeki gerilim, LNG arzına dair endişeyi canlı tutuyor.
Avrupa'da doğal gaz fiyatı bugün kaç euro, neden yükseliyor?
TTF, Avrupa'nın doğal gaz fiyatını belirleyen referans piyasa; MWh megavatsaat, yani gazın enerji birimi; LNG ise gemilerle taşınan sıvılaştırılmış doğal gaz. Referans kontrat megavatsaat başına 82,50 euro seviyesine tırmandı; cuma kapanışından fark 1,07 euro. Donald Trump'ın, Rusya ile Ukrayna'nın birbirlerinin enerji tesislerine saldırmaktan kaçınmayı kabul ettiğini söylemesi arz kaygısını kısmen yatıştırdı; yine de sabah işlemleri artıda kaldı. Hürmüz tarafı ise tersine işledi.
Avrupa'nın doğal gaz depoları kışa yeter mi?
Kısa cevap: sistem kış talebini karşılayabilir ama pay dar. Avrupa Birliği ülkelerinde doğal gaz depolarının doluluğu yüzde 73,6; son beş yılın aynı dönem ortalaması yüzde 87. Doluluk oranı, Avrupa'nın kışa ne kadar yedekle girdiğini gösteriyor; yani bugünkü seviye ortalamanın 13,4 puan altında. Avrupa doğal gaz şebeke işletmecilerinin ağı ENTSOG'un 2026-2027 kış raporu, sistemin kış talebini karşılayabileceğini söylüyor. Aynı rapor, LNG arzı sınırlı kalırsa kış sonunda depoların yüzde 30'un epey altına inebileceğini de not ediyor. Raporun işaret ettiği senaryo, soğuk hava dalgalarında Avrupa'yı kırılgan bırakıyor ve gelecek yaz depoları yeniden doldurmayı zorlaştırıyor.
Hürmüz Boğazı'nda ne oldu?
Hürmüz, savaş öncesinde küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği dar bir su yolu. Ticari gemilere güvenlik uyarısı yapan Birleşik Krallık deniz ticareti merkezi UKMTO, bir tankerin kaynağı belirsiz bir mühimmatla vurulup alev aldığını bildirdi. İran Devrim Muhafızları ise bir süper tankerin deniz mayınına çarptığını söyledi. Gemilerin başına gelenler Körfez çıkışlı LNG ve petrol sevkiyatlarının güvenliği sorusunu yeniden masaya koyuyor; Hürmüz Boğazı'ndaki her yeni olay Avrupa'nın doğal gaz fiyatına hızla yansıyor.
Suudi Arabistan enerji arzı için ne dedi?
Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdülaziz bin Selman, 17. Uluslararası Enerji Forumu (IEF17) Bakanlar Toplantısı'nın açılışında konuştu. Aktarılanlara göre bölgesel gerilimlere rağmen ülkesinin küresel enerji arzını kesintisiz sürdürebilecek kapasitede olduğunu söyledi ve enerji güvenliğinin uluslararası bir sorumluluk olduğunu vurguladı. Suudi Arabistan'ın petrolden doğal gaza, yenilenebilirden nükleere çok yönlü bir strateji izlediğini anlattı; Riyad'ın küresel enerji güvenliğinin merkezi haline geldiğini de ekledi. Doğu-Batı petrol boru hattını ise Kızıldeniz üzerinden alternatif rota sunan, enerji sistemine esneklik katan stratejik bir hamle diye tarif etti. Toplantıya katılan bakanlar ve sektör temsilcileri, sivil altyapıyı hedef alan saldırıların ardından Suudi Arabistan'la dayanışma içinde olduklarını belirtti. Aktarılan sözlerde üretim ya da kapasite rakamı yok; boru hattı ise petrol için anılıyor, LNG için benzer bir rota geçmiyor.
Petrol fiyatlarında durum ne?
Petrol tarafında da tablo benzer. Geçen hafta Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerinin yavaşlaması arz endişesini artırdı ve Aralık vadeli Brent petrol haftalık bazda yüzde 2,12 yükseldi.
