Avustralya hükümeti, sosyal medya platformlarını kullanıcıya "akışını nasıl istiyorsun?" diye sormaya zorlayacak bir düzenlemenin taslağını yayımladı. Girişimin adı "My Feed, My Way" — Benim Akışım, Benim Kuralım.
Önce şunu netleştirelim: yürürlükte mi?
Hayır. 8 Eylül'de yayımlanan şey bir yasa değil, görüşe açılan taslak metin. Parlamentodan geçmedi, yürürlüğe giren bir hak yok. Resmî adı: Online Safety Amendment (Digital Duty of Care) Bill 2026. 2021 tarihli Çevrimiçi Güvenlik Yasası'nı değiştiriyor.
Kullanıcı tam olarak neyi seçecek?
Platform, kullanıcıya bir bildirim gönderip ana akışının ne olacağını soracak:
- Algoritma akışı — platformun öneri motorunun seçtiği içerik. Bugünkü varsayılan.
- Takip akışı — yalnızca takip ettiği hesaplar, zaman sırasıyla. Öneri motoru kapalı.
Bildirim zorunluluğu sadece yeni kullanıcılar için değil; mevcut kullanıcılara da sorulacak.
Kim seçebilecek?
16 yaş üstü kullanıcılar. Avustralya'da 16 yaşından küçüklerin sosyal medya hesabı açması zaten yasak.
Algoritma yasaklanıyor mu?
Hayır. İletişim Bakanı Anika Wells'in ifadesiyle hükümet zorunlu bir varsayılan dayatmıyor: "Birçok insan algoritmayı seçmek isteyecek. Bu tercihe saygı duyuyoruz. Sadece insanların seçme hakkı olsun istiyoruz." Yani mesele algoritmayı kapatmak değil, kapatma seçeneğinin varlığını zorunlu kılmak.
Uymayan ne öder?
Dijital özen yükümlülüğünü ihlal eden platforma 109,2 milyon Avustralya dolarına (yaklaşık 78,6 milyon ABD doları) kadar ceza kesilebilecek. Bir platform hem 16 yaş altı yasağını hem bu yükümlülüğü ihlal ederse, Wells'e göre ceza ihlal başına 200 milyon doların üzerine çıkabiliyor. Uygulayıcı kurum bağımsız eSafety Commissioner.
Avrupa'daki düzenlemeden farkı ne?
Wells'e göre fark, zorunlu olanın ne olduğunda: Avustralya modelinde platformun bildirimi göstermesi ve kullanıcının bu seçimi tekrar tekrar değiştirebilmesi şart. Avrupa'da eleştirilen "kötü niyetli uyum" — seçeneği sunup bulunmaz hâle getirmek — bu yolla engellenmek isteniyor.
Neden şimdi?
Avustralya, 16 yaş altına sosyal medya yasağı getiren ilk ülkelerden biri oldu. Bu taslak, aynı çizginin devamı: platformun kullanıcıya karşı bir özen yükümlülüğü taşıdığı fikri. Duyuruyu Başbakan Anthony Albanese ile Bakan Wells birlikte yaptı ve girişimi "Avustralya'da bir ilk" diye tanımladılar.
