Akaryakıtta eşel mobil dönemi 1 Ekim 2026 itibarıyla kapandı ve benzin fiyatı yeniden vergi kaynaklı bir artış gördü. Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile benzindeki özel tüketim vergisi (ÖTV) yükseltildi; litre başına benzine zam 4,27 TL olarak aktarıldı. Asıl dikkat çeken ayrıntı, artışın tek seferde değil Kasım ve Aralık'a yayılarak uygulanması: akaryakıt zammı tek günlük bir haber olmaktan çıkıp üç aylık bir takvime dönüştü.
Eşel mobil bitti mi, benzine zam ne kadar geldi?
Evet. 30 Eylül 2026 tarihli ve 11822 sayılı karar, 1 Ekim Perşembe günü 33387 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; metnin başlığı "Bazı Mallara Uygulanan Özel Tüketim Vergisi Tutarlarının Yeniden Belirlenmesi Hakkında Karar". Düzenlemeyle 95 oktan kurşunsuz benzinde litre başına 4,44 TL olan ÖTV, ekim ayı boyunca geçerli olacak 7,90 TL'ye çıkarıldı. Vergideki bu sıçrama benzin fiyatına yansıyınca benzine zam 4,27 TL olarak duyuruldu. Kararın ardından yayımlanan bir hesapta ise ÖTV farkının KDV'li karşılığı yaklaşık 4,15 lira olarak veriliyor; iki rakam haberlerde yan yana dolaşıyor.
Benzin fiyatı Kasım ve Aralık'ta ne kadar artacak?
Karardaki takvim üç basamaklı. 95 oktan kurşunsuz benzinde ÖTV 31 Ekim'e kadar litre başına 7,90 TL, 1-30 Kasım döneminde 11,36 TL, 1 Aralık 2026'dan itibaren ise eşel mobil öncesi düzey olan 14,8277 TL olacak. Kasım ve Aralık'taki her basamak yaklaşık 3,46 TL'lik ÖTV artışına denk geliyor. Yüzde 20 KDV eklenince bu, pompada basamak başına yaklaşık 4,15 lira demek. Kur ve ham petrol fiyatları sabit kalırsa benzin fiyatı Kasım başında ve Aralık başında bu ölçüde daha yükselecek. Üç basamağın toplamı, sistem bir anda bitseydi beklenen 12,47 liralık artışa ulaşıyor; bugünkü akaryakıt zammı bu toplamın yaklaşık üçte birine denk geliyor.
Eşel mobil nedir, akaryakıt zammı neden üç aya bölündü?
Eşel mobil, rafineri çıkış fiyatlarındaki ve döviz kurundaki oynaklığın doğrudan tüketiciye yansımaması için ÖTV'nin tampon olarak kullanıldığı mekanizmadır; maliyet yükseldiğinde vergiden fedakârlık edilir, vergi tutarı eski seviyenin altında tutulur. Sistem sona erince ÖTV'nin eski tutarına dönmesi gerekiyordu: litre başına 10,39 TL'lik artışla 14,8277 TL'ye çıkış, KDV'yle birlikte pompada yaklaşık 12,47 liralık zam anlamına geliyordu. Haberlerde aktarılan gerekçeye göre karar, enflasyonla mücadele ve ani fiyat şoklarının önlenmesi için artışı aylara böldü. Yaklaşım, ağustosta motorinde uygulanan kademeli geçişle aynı mantığı taşıyor; yani 12,47 liralık yükün ilk dilimi bugün, kalan dilimleri Kasım ve Aralık'ta pompaya yansıyacak.
LPG ve motorinde akaryakıt fiyatları nasıl değişti?
LPG'de kademeli geçiş yok: eşel mobil kapsamında son olarak kilogram başına 9,2190 lira uygulanan ÖTV, sistem öncesindeki 11,3830 liraya çıkarıldı. Bunun otogaz pompa fiyatındaki karşılığı yaklaşık 1,48 lira; yani benzine zam üç aya bölünürken LPG'de artış tek seferde yansıdı. Motorinde ise ağustosta devreye giren kademeli ÖTV takvimi sürüyor; ekim ayı itibarıyla motorin litresine de yaklaşık 3,60 TL zam yansıdı. Böylece benzin, motorin ve LPG'nin üçünde de ekim başında akaryakıt fiyatları yukarı yönlü değişti.
Akaryakıt fiyatları şehirden şehire neden değişiyor?
ÖTV ve KDV oranları ülke genelinde aynı olsa da pompa fiyatı il ve ilçeye, istasyonun bağlı olduğu dağıtım şirketine ve bayi marjına göre farklılaşıyor. İstanbul'un Avrupa ve Anadolu yakalarında, Ankara'da, İzmir'de ve Diyarbakır'da litre fiyatı birbirinden ayrı seyrediyor. Sürücünün güncel benzin fiyatı için gideceği istasyonun tabelasına ya da dağıtım şirketinin günlük fiyat listesine bakması gerekiyor; benzindeki bir sonraki ÖTV basamağı, yani ikinci akaryakıt zammı dilimi, 1 Kasım'da devreye girecek.
