İran Devrim Muhafızları Ordusu, cuma günü Hürmüz Boğazı'nda iki süper tankerin mayına çarptığını duyurdu. Açıklamaya göre gemiler, boğazın güneyinde “izin verilmeyen” bir rotadan geçmeye çalışırken patlama yaşandı. Hürmüz'deki her gelişme gibi bu iddia da brent petrol piyasasında takip ediliyor. İran televizyonunda mayına çarpan gemilere ait olduğu belirtilen görüntüler de yayımlandı. Şimdilik olayı yalnızca Devrim Muhafızları anlatıyor; bağımsız bir kaynaktan açıklama gelmedi.
Hürmüz Boğazı'nda ne oldu, tanker mayına çarptı mı?
Devrim Muhafızları'nın açıklamasına göre iki süper tanker deniz mayınına çarptı ve ardından patlama oldu. Gemilerin motor bölümünde büyük hasar oluştuğu, hareket edemez hale geldikleri ve mürettebatın patlamanın ardından gemileri terk ettiği öne sürüldü. İki geminin toplam 4,5 milyon varilin üzerinde ham petrol taşıdığı belirtildi. Bu bilgilerin tamamı İran tarafının anlatımına dayanıyor.
Tanker mayına çarptı iddiası doğrulandı mı?
Hayır, bağımsız bir teyit yok. Tankerlerin adları, bayrakları, sahipleri, hasar durumu ve mürettebatın akıbeti henüz açıklanmadı. Hürmüz Boğazı'ndaki tanker patlaması için Devrim Muhafızları dışında bir resmî kurumun ya da gemi şirketinin açıklaması da kaynaklarda yer almıyor. Gemilerin kimliği netleşmeden olayın boyutu da anlaşılamıyor. Brent petrol tarafında bu konuda resmî bir değerlendirme de bulunmuyor.
Hürmüz Boğazı nerede?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan dar bir su yolu. Kuzey yakasında İran, güney yakasında Umman bulunuyor. Körfez ülkelerinin petrolünü açık denizlere taşıyan tankerler bu geçitten geçiyor.
Hürmüz Boğazı neden önemli, brent petrol neden etkilenir?
Dünyanın en önemli petrol rotalarından biri olduğu için. Körfez'den çıkan ham petrolün büyük bölümü bu boğazdan geçtiği için buradaki her gerginlik enerji piyasalarına hemen yansıyor. Brent petrol fiyatları da bölgedeki haberleri yakından izleyen göstergelerin başında geliyor. Bu iddianın brent petrol piyasasına nasıl yansıyacağı ise henüz belli değil.
Hürmüz Boğazı son durum ne, boğaz açık mı?
İran, daha önce ABD'nin 8 Temmuz'da saldırılarına yeniden başlaması üzerine 12 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'nı tekrar kapattığını duyurmuştu. Devrim Muhafızları'nın açıklamasında da tankerlerin “izin verilmeyen” rotadan geçtiği vurgulandı. Boğazdaki deniz trafiğinin şu an fiilen nasıl işlediğine dair bağımsız bir tablo bulunmuyor. Haber, ABD cephesinden İran'a yönelik yeni bir saldırı ihtimalinin konuşulduğu saatlere denk geldi; bu ihtimal bir karar olarak değil, bir sinyal olarak aktarılıyor.
Brent petrol fiyatlarına etkisi ne olur?
Doğrudan etkisi tankerlerin ve sigortacıların hesabında. Hürmüz Boğazı'nda bir tanker mayına çarptığı iddiası bile gemi sigortalarını ve deniz taşımacılığı maliyetlerini yukarı çekebiliyor. Bu maliyetler zamanla brent petrol fiyatlarına ve akaryakıta yansıyabiliyor. Ancak bu iddianın brent petrol fiyatlarına etkisi için elde net bir veri yok. İddia teyit edilene kadar tanker, mayın ve Hürmüz Boğazı başlıkları dünya gündeminde kalacak.
