Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, Brüksel'de Euronews'ün düzenlediği Savunma Zirvesi'nde Avrupa'yı hızlanmaya çağırırken, Türk basınına yansıyan sözlerinde Türkiye'nin insansız hava aracı sistemlerini öne çıkardı. Belçikalı bakana göre Ankara'nın bu alanda çok iyi sistemleri var. Sözler 4 Ekim sabahı Türk basınında yer aldı ve Belçika'nın Türk savunma sanayii ile kurduğu temas yeniden konuşulmaya başlandı.
Euronews Savunma Zirvesi'nde Theo Francken neler söyledi?
Euronews'ün 30 Eylül'de Brüksel'de yaptığı görüşmede muhabir Angela Skujins'e konuşan Theo Francken, Rusya'yı Belçika'nın güvenliği için en büyük tehdit olarak gösterdi ve asıl endişesinin hava saldırıları olduğunu vurguladı. Stokların büyütülmesi, üretimin ölçeklenmesi, bunun için de her şeyin daha hızlı yürümesi gerektiğini söyledi; görüşmenin başlığı da bu çağrıyı taşıyor: Avrupa'ya “her şey daha hızlı olmalı” uyarısı. Önümüzdeki aylarda hibrit tehdit eylemlerinin artacağını, Avrupa'yı karanlık bir kışın beklediğini de ekledi. Teknolojik trendlere ayak uydurmanın şart olduğunu, Ukrayna teknolojisine ihtiyaç duyulduğunu, eski drone stoklarının kendisini kaygılandırdığını anlattı.
Theo Francken Türk İHA'ları için ne dedi?
Türk basınına yansıyan bölümde Theo Francken, Türkiye'nin çok iyi insansız hava aracı sistemlerine sahip olduğunu söyledi. Belçika'nın ortaklık kurmak istediği şirketleri de sıraladı: Belçikalı, Avrupalı, Amerikalı ve “belki” Türk firmaları. Sıralamada Türk şirketleri sonda ve “belki” kaydıyla yer alıyor; kapı aralık, ama henüz açılmış değil. Belçikalı bakanın Türkiye'siz bir Avrupa güvenlik senaryosuna inanmadığını daha önce de dile getirdiği biliniyor. Mayıs'ta Türkiye'yi ziyaret ettiğinde Türk savunma sanayiini överek Belçika'nın bu yoldan yürümesi gerektiğini, Türkiye ile Ukrayna'nın savaş yöntemlerinin değişmesinde örnek oluşturduğunu söylemişti. Bu kez uyarısı, savunma teknolojisinde değişime ayak uydurulması gerektiği yönündeydi.
Belçika hangi Türk İHA'larıyla ilgileniyor?
Theo Francken aktarılan sözlerinde model adı vermedi. Türkiye'nin İHA ailesinde akla gelen isimler ise belli: Baykar'ın Bayraktar TB2 ve Bayraktar Akıncı modelleri ile TUSAŞ'ın ANKA platformu. Belçikalı bakanın Baykar'a yakınlığı bilinen bir şey: Mayıs ayında İstanbul'da şirketin Özdemir Bayraktar Ulusal Teknoloji Merkezi'ni gezdi, Baykar'ı sürekli yenilik anlayışı sayesinde NATO'nun savunma ekosisteminde ayrı bir yerde duran şirket diye niteledi. Üç yıl önce NATO Parlamenter Meclisi ile yaptığı ilk ziyarette gördüklerinin kendisinde kalıcı bir iz bıraktığını, o kareleri akıl almaz diye nitelediğini anlattı. Aynı ziyarette Belçika'nın silahlı kuvvetlerini modernize etme ve drone kapasitesini büyütme çalışmalarını hızlandırması gerektiğini de söylemişti.
Belçika Baykar ile anlaşma imzaladı mı?
Elimizdeki kaynaklarda Baykar ile imzalanmış bir sözleşme anılmıyor. Basına yansıyanlar şunlar: Theo Francken ile Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Ankara'da savunma sanayii işbirliği için niyet mektubu imzaladı; Belçikalı ve Türk şirketlerinin yedi sekiz anlaşma imzalaması bekleniyor, birkaç başlıkta görüşmeler sürüyor. Belçika ayrıca 1 milyar doları aşan bir karşı-İHA programı yürütüyor. Karşı-İHA, düşman insansız hava araçlarını tespit edip etkisiz hale getiren radar, elektronik harp ve silah sistemlerinin ortak adı. İhalenin yıl sonuna kadar sonuçlanması bekleniyor ve konsorsiyumlarda en az bir Belçikalı şirketin bulunması şart koşuluyor. Yani herhangi bir yabancı firma, ihaleye Belçikalı bir ortakla girmek zorunda.
Belçika'nın savunma bütçesi ne durumda?
Belçika'nın NATO içinde en zayıf öğrenci konumunda olduğunu kabul eden Theo Francken, savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yalnızca yüzde 1'i düzeyinde kaldığını anlattı. Harcamaları iki katına çıkardıklarını belirten bakana göre kırk yıllık ihmal on sekiz ayda telafi edilemez; yüzde 5'lik hedef de yakın vadede gerçekçi değil.
