Brüksel'de NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, Türk savunma sanayii için bir sanayi devrimi benzetmesi yaptı. Sözler, DEİK ile Avrupa İş Zirvesi'nin birlikte düzenlediği Türkiye-AB İş Zirvesi'nde, “NATO ve Avrupa: Ankara Zirvesi'nin Ardından Güvenlik Mimarisi” başlıklı oturumda söylendi ve 13 Ekim Salı günü yansıdı.
NATO Türk savunma sanayii için tam olarak ne dedi?
Shekerinska iki şey söyledi. Önce Türk savunma sanayiinde “mükemmel örneklerimiz var” dedi. Sonra Türkiye'de yalnızca son birkaç yıldır değil, daha uzun süredir adeta bir sanayi devrimine tanık olunduğunu ekledi. NATO'nun üst düzey isimlerinden biri böylece yükselişi tek seferlik bir sıçrama olarak değil, yılların birikimi olarak tarif etmiş oldu. Konuşmasında yapay zekâ temelli çözümlere, insansız hava araçlarına karşı geliştirilen sistemlere ve şirketler arası iş birliğine de değindi; bir Türk sistemini ya da şirketini adıyla anmadı.
Radmila Shekerinska kimdir?
Shekerinska, NATO'nun Genel Sekreter Yardımcısı; Kuzey Makedonya'nın eski savunma bakanı. Brüksel'deki NATO merkezinde Genel Sekreter Mark Rutte'nin ardından gelen ikinci isim olarak görev yapıyor. Ankara Zirvesi'nin ardından Brüksel'de Türkiye-AB iş dünyasını bir araya getiren oturumda NATO'yu temsil etti.
Ankara Zirvesi'nde ne kadarlık sözleşme imzalandı?
Shekerinska'nın aktardığına göre NATO'nun Temmuz'daki Ankara Zirvesi'nde yaklaşık 50 milyar dolarlık sözleşme duyuruldu ve imzalandı. İmzalanan sözleşmelerle üretim kapasitesinin 38 milyar dolar arttığını da söyledi. Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın 2025 ve 2026'da savunmaya 250 milyar doların üzerinde ek kaynak ayırdığı bilgisini de verdi. Mesajı netti: savunma harcamasını artırmak tek başına yetmiyor, para somut kabiliyete dönüşmeli; Avrupa daha fazla sorumluluk almalı ve sanayi kapasitesi stratejik avantaj demek. Bunlar Shekerinska'nın konuşmasından aktarılan rakamlar; sözleşmelerin hangi ülkelerle, hangi sistemler için imzalandığı aktarımda yer almıyor.
NATO'nun yeni savaş planı ne diyor?
Aynı gün NATO'nun savaş planı da konuşuldu. Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı Alexus Grynkewich, Varşova Güvenlik Forumu'nda planın üç aşamalı olduğunu anlattı: önce düşmanın ilerleyişini ve ittifak topraklarına girmesini durdurmak, sonra sensörler, insansız sistemler ve otonom teknolojilerle saldırı kapasitesini zayıflatmak, ardından komuta, lojistik ve ikmal ağlarını hedef almak. Aktarıldığına göre plan 32 üye ülke tarafından onaylandı; Grynkewich ittifakın toprak kazanma peşinde olmadığını, amacın yaklaşık 1 milyar insanı korumak olduğunu söyledi ve doğrudan bir saldırı ihtimalini düşük gördüğünü belirtti.
NATO Türk savunma sanayii için ilk kez mi övgü yaptı?
Hayır. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Nisan'da ASELSAN'ı ziyaret ettiğinde de Türkiye'nin bir savunma sanayii devrimi yaşadığını söylemişti. Rutte, Ankara Zirvesi öncesinde de ASELSAN'ı bu dönüşümün öncüsü olarak anmıştı. Brüksel'deki sözler bu çizgiyle uyumlu; fark, Shekerinska'nın cümlesinin sanayi kapasitesi ve rakamlarla birlikte gelmesi.
Bu sözler Türk savunma sanayii için ne demek?
Aktarılan bölümlerde Türkiye'ye özel bir sipariş, ortak üretim kararı ya da yeni sözleşme duyurulmuyor; yani ortada bir anlaşma değil, bir NATO yetkilisinin Türk savunma sanayii hakkındaki değerlendirmesi var. Türk tarafında dron savunması için geliştirilen sistemlerin sahadaki sınavını TOLGA ve lazer testi haberimizde yazmıştık; Brüksel'de aynı günlerde Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın Belçika'ya koyduğu ticaret hedefini de verdik.
