Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Bursa'daki Savunma ve Havacılık Sektöründe Alt Yüklenici ve Tedarik Yönetimi Çalıştayı'nda savunma sanayiinin 2026 hesabını açtı. Haluk Görgün'ün verdiği ilk rakam şu: Türk savunma ve havacılık firmaları bu yıl şimdiye kadar 15 milyar dolarlık yeni sözleşme imzaladı. SSB, yıl sonuna kadar bu tutarın 20 milyar dolara çıkmasını bekliyor.
Haluk Görgün Bursa'da hangi rakamları açıkladı?
17 Ekim Cumartesi günü Bursa'da konuşan Haluk Görgün iki tutarın üzerinde durdu. Birincisi imzası atılmış iş: 2026 boyunca savunma sanayii firmalarının bağladığı yeni sözleşmelerin toplamı 15 milyar dolar. İkincisi henüz gerçekleşmemiş olan: SSB Başkanı 20 milyar doları bir sonuç olarak değil, yıl sonu beklentisi olarak sundu. Yani yılın geri kalanında 5 milyar dolarlık yeni iş daha bağlanırsa beklenti tutacak. Burada bir ayrım önemli. Sözleşme imzalamak siparişin bağlandığı anlamına gelir; teslimatlar ve ödemeler çoğu zaman yıllara yayılır, yani bu tutar bir yılda kasaya girecek para değildir.
Savunma sanayii siparişi kimlere gitti, 16 bin firma kim?
Görgün'ün ikinci tablosu, işin ana yüklenicilerden alt yüklenicilere nasıl dağıldığını gösteriyor. ASELSAN, ROKETSAN, TUSAŞ, HAVELSAN ve STM son üç yılda 16 binden fazla yerli firmayla çalıştı; bu firmalara verdikleri sipariş 20 milyar doları aştı. Yerli firmalara verilmiş ve henüz tamamlanmamış açık sipariş tutarı ise bugün 13,4 milyar doların üzerinde. Açık sipariş, kâğıt üzerinde bağlanmış ama teslim edilip kapatılmamış iş demek; Bursa'daki salonda konuşulan alt yüklenici ve tedarikçi ağı da tam bu yükü taşıyor.
Savunma ihracatında kilogram başına değer kaç kat?
Cevap 40 kat. SSB Başkanı Haluk Görgün, savunma ihracatındaki artışın Türkiye'nin genel ihracat artışının belirgin biçimde üzerinde olduğunu söyledi ve ardından karşılaştırmayı yaptı: savunma ihracatında kilogram başına değer, Türkiye ortalamasının 40 katı. Sokak diliyle okursak, Türkiye'den yurt dışına giden ortalama bir kilo ürünün getirisi 1 ise, bir kilo savunma ürünü 40 getiriyor. Aynı ağırlıktaki mal, savunma ürünü olduğunda çok daha fazla para kazandırıyor. Savunma ihracatının kilosunun bu kadar değerli olması, Görgün'ün Bursa'da anlattığı tablonun en çarpıcı satırıydı.
Haluk Görgün'ün seri üretim vurgusu ne anlama geliyor?
Görgün'ün konuşmasında seri üretim vurgusu da öne çıktı. Bir savunma ürününün tasarımdan prototipe, testten seri üretime uzanan her aşaması ciddi emek istiyor; farklı iklim ve çevre koşullarında çalışabilen ürünler de sektörün önemli yeteneklerinden biri sayılıyor. Seri üretim, bir prototipin sahanın ihtiyacı kadar adette ve aynı kalitede çıkarılması demek. Burada tedarik zinciri belirleyici oluyor: ana yüklenicinin teslim ettiği sistemin içindeki parçanın pek çoğu bir alt yüklenicinin tezgâhından geçiyor. SSB de sanayi politikalarını ana yüklenicilerle birlikte belirlerken KOBİ'lerin ve yeni sorumluluk alacak alt yüklenicilerin katkısına önem verdiğini anlatıyor.
Savunma ve Havacılık Sektöründe Alt Yüklenici ve Tedarik Yönetimi Çalıştayı nedir?
SSB'nin düzenlediği çalıştay, ana yüklenicileri ve birinci derece alt yüklenici konumundaki KOBİ'leri aynı salonda topluyor. Basına yansıyan programa göre toplantı iki gün sürüyor; ilki iki yıl önce yapılan çalıştayın bu ikincisinde tedarik zinciri, çevik üretim, sürdürülebilirlik, finansman yükü, insan kaynağı, ihracat, sözleşme süreçleri ve ödemelerin dijitalleşmesi masaya yatırılıyor. Toplantının sonunda hazırlanacak bildirgenin stratejik bir yol haritasına dönüştürülmesi hedefleniyor.
Bu rakamlar sıradan bir okur için ne ifade ediyor?
Savunma sanayii siparişi yalnızca ASELSAN, ROKETSAN ya da TUSAŞ'ın defterinde kalmıyor; 16 binden fazla yerli firmanın iş yüküne dönüşüyor. Yani Anadolu'daki pek çok atölye ve fabrikada tezgâhın dönmesi, işçinin maaş alması bu siparişlere bağlı. Haluk Görgün'ün 20 milyar dolarlık yıl sonu rakamı ise bir beklenti; kesinleşmiş bir toplam değil. Gerçekleşip gerçekleşmeyeceği yılın kalan haftalarında imzalanacak sözleşmelere bağlı. SSB ile ROKETSAN arasında son günlerde imzalanan ÇAKIR seyir füzesi sözleşmesini ayrıca yazdık; ASELSAN'ın Avrupa'nın en değerli şirketleri listesine girişini de haberimizde anlattık.
