Bursa'da yıllarca güvenlik görevlisi olarak çalışan M.K., SGK işten çıkış kodunun 03, yani istifa olarak girildiğini belirterek dava açtı. İşveren elindeki el yazılı, imzalı ama tarihsiz istifa dilekçesini ortaya koydu. Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 8. Hukuk Dairesi bu tarihsiz istifa kâğıdına itibar etmedi: fesih geçersiz sayıldı, işçinin işe iadesine hükmedildi.
Tarihsiz istifa kararını hangi mahkeme verdi, dosyada ne yazıyor?
Karar Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nden çıktı. Tarihsiz istifa dosyası önce iş mahkemesine gitmişti; iş mahkemesi feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine hükmetti. İşverenin avukatı kararı istinafa taşıdı, daire de ilk kararı onadı. Dilekçe el yazılıydı, imza taşıyordu ama tarih yoktu; içinde işçinin çalıştığı projeden başka bir projede çalışmak için ayrıldığını söyleyen bir cümle geçiyordu. Kararın tarihi ve esas numarası kamuoyuna yansıyan bilgilerde yer almıyor; karar 11 Ekim'de haberlere konu oldu.
M.K. ve işveren dosyada ne savundu?
Bursa'da çalışan M.K., istifa etmediğini ve işten çıkarılmasının haksız olduğunu ileri sürdü; işe iade ve tazminat istedi. İşveren cephesi ise dosyaya imzalı bir istifa dilekçesi sundu. Belgenin değeri tam bu noktada tartışmaya açıldı, çünkü üzerinde tarih yoktu. İş mahkemesi feshi geçersiz saydı; istinaf aşamasındaki daire de bu tarihsiz istifa belgesinin iş sözleşmesinin istifayla bittiğini kanıtlamaya yetmediği sonucuna vardı.
Tarihsiz istifa nedir, mahkeme neden itibar etmedi?
Tarihsiz istifa, üzerinde tarih bulunmayan istifa dilekçesi demek. Tarih olmayınca kâğıdın ne zaman yazıldığı belirsiz kalıyor; işçinin işten ayrılma isteğiyle mi, yoksa çok önce mi imzalandığı tartışmaya açılıyor. Gerekçenin merkezinde ispat yükü var: işçi istifa ettiğini kabul etmiyorsa, iş sözleşmesinin istifayla bittiğini kanıtlaması gereken taraf işveren. Daire, dilekçede tarih bulunmadığı için ne zaman düzenlendiğinin anlaşılamadığını belirterek kâğıda itibar edilemeyeceği sonucuna vardı. İstifa kanıtlanamayınca geriye işverenin feshi kalıyordu; ortada geçerli ya da haklı bir neden olmadığı için dava kabul edildi.
İşe iade etmezse işveren kaç lira tazminat ödeyecek?
Rakam 57 bin 240 lira. Daire, işçinin çalışma süresini ve feshin nedenini hesaba katarak işe başlatmama tazminatını takdiren 4 aylık brüt ücret olarak belirledi. İşe iade kararı şöyle işliyor: mahkeme feshi geçersiz bulursa işçi eski işine döner; işçi süresi içinde başvurduğu halde işveren onu yeniden işe başlatmazsa bu tazminat devreye giriyor. İş Kanunu tazminat için 4 ile 8 aylık ücret aralığı çiziyor; daire alt sınırı seçti. Bir de boşta geçen süre ücreti var: dava boyunca çalışamayan işçiye en çok 4 aya kadar ücret ödenebiliyor. Dosyada M.K. bu ücreti de talep etmiş, ancak basına yansıyan bilgilerde mahkemenin bu talebe ne cevap verdiği belirtilmiyor.
Tarihsiz istifa kararı işçiyi nasıl etkiler?
Bu karar tek bir dosyaya ait; Türkiye'deki bütün tarihsiz istifa uyuşmazlıklarını tek hamlede çözmüyor. Mantığı ise net: işçi istifa ettiğini kabul etmiyorsa kâğıt tek başına yetmiyor, istifanın gerçekten yapıldığını işveren kanıtlamak zorunda. Her dosyada dilekçenin içeriği, imza ve tarih durumu, SGK çıkış kaydı gibi unsurlar ayrı ayrı tartılıyor. İşe iade kararı alan işçi, karar kesinleştikten sonra 10 iş günü içinde işverene başvurmak zorunda; işveren de başvurudan itibaren bir ay içinde işçiyi işe başlatmalı. Başlatmazsa yukarıdaki işe başlatmama tazminatı devreye giriyor.
