936,6 milyar lira. Milli Savunma Bakanlığı'nın 2027 bütçesinde yalnızca mal ve hizmet alımına ayrılan ödenek tavanı bu. Rakam, 6 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'nin 33362 sayılı 1. mükerrer nüshasında yayımlanan Orta Vadeli Program'ın bütçe ekinde duruyor ve üç yılın sonunda 1,16 trilyon liraya tırmanıyor.
Programı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde tanıtan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027-2029 döneminde savunma harcamalarının yüzde 229 artırılacağını duyurdu. Yılmaz'a göre bu ilave kaynağın büyük bölümü ithal sisteme değil, yerli ve milli platform, silah, sensör ve mühimmat tedarikine gidecek. Kaynağın adresi olarak sayılan isimler ise savunma sanayisinin son yılların vitrini: KIZILELMA, ANKA III, HÜRJET ve ÇELİKKUBBE.
Para üç ayrı yöne akacak. Birincisi tasarımı bitip geliştirme aşamasına geçen ürünler, ikincisi seri üretim bandına yeni giren sistemler, üçüncüsü de hâlihazırda seri üretimdeki ürünlerin yüksek adetli toplu alımı. Kısacası mesele artık prototip çıkarmak değil, çıkanı adetle çoğaltmak.
Çelik Kubbe nedir, neyi kapsıyor?
Çelik Kubbe tek bir silah değil; farklı menzil ve irtifalardaki hava tehditlerini tek komuta yapısı altında karşılamayı hedefleyen katmanlı hava savunma mimarisi. Basına yansıyan bilgilere göre ASELSAN, ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE ve STM'nin ürettiği radar, füze ve elektronik harp bileşenlerinin ortak bir ağda çalışması esasına dayanıyor. Üç yıllık plana yazılmasının pratik karşılığı şu: bileşenler tek tek proje olmaktan çıkıp bütçede süreklilik kazanıyor.
OVP metninde KIZILELMA ve ANKA III yazıyor mu?
Hayır. Programın Resmî Gazete'de yayımlanan ana metni baştan sona tarandığında bu proje adları geçmiyor; ana metin savunmayı sektör başlığı altında ele alıyor. İsim listesi, Cevdet Yılmaz'ın program tanıtımındaki açıklamalarından geliyor. OVP'nin kendi maddelerinde ise savunma, sağlık, yarı iletkenler ve yapay zekâ gibi stratejik sektörlerde yerli Ar-Ge ve üretim kapasitesinin artırılması, çevik üretim yöntemleriyle savunma sanayii ürünlerinin kullanım alanının genişletilmesi ve yerli katkı oranının yükseltilmesi yer alıyor.
Savunma bütçesi üç yılda ne kadar olacak?
Programın ekindeki merkezî yönetim bütçesi ödenek teklif tavanları, Milli Savunma Bakanlığı için üç yıllık seyri kalem kalem gösteriyor:
| Kalem (milyar TL) | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|
| Personel giderleri | 501,5 | 622,4 | 774,1 |
| SGK devlet primi | 61,5 | 76,1 | 86,0 |
| Mal ve hizmet alımı | 936,6 | 1.061,7 | 1.162,1 |
Bu kaynak bütçeyi deler mi?
Program, savunmadaki büyümeyi açığı şişirmeden yapmayı öngörüyor. Merkezî yönetim bütçe açığının milli gelire oranı 2027'de yüzde 3,5 iken dönem sonunda yüzde 2,8'e inecek. Aynı dönemde faiz dışı fazlanın yüzde 0,1'den yüzde 0,6'ya çıkması bekleniyor. Yani savunma kalemi büyürken toplam mali çerçevenin daralması hedefleniyor.
Yerlilik tarafında aktarılan tablo ise şöyle: 1970'lerde silah tedarikinde dışa bağımlılık yaklaşık yüzde 50 seviyesindeyken bugün yüzde 10'lar bandına inmiş durumda. Savunma alımlarındaki yerli katkı oranı da 2002'deki yüzde 20'den yüzde 80'in üzerine çıktı.
Programın dikkat çeken bir başka maddesi, savunma sanayisinde tutan modelin başka sektörlere kopyalanmasını öngörüyor. Devletin uzun vadeli sipariş vererek talep yaratması yöntemi; sağlık teknolojileri, raylı sistemler, enerji ekipmanları, elektronik ve kritik sanayi girdilerinde de uygulanacak. Savunmada geliştirilen teknolojinin sivil kullanıma aktarılması ayrıca teşvik edilecek.
İnsan kaynağı da metne girmiş durumda. Savunma sanayii, yapay zekâ ve siber güvenlik gibi nitelikli iş gücü açığı bulunan stratejik alanlarda lisansüstü eğitim desteklenecek; kamu, üniversite ve özel sektör iş birliğiyle sürekli eğitim ve mesleki eğitim programları yaygınlaştırılacak.
