NATO'nun en üst askeri organı olan Askeri Komite, 18-19 Eylül tarihlerinde Kopenhag'da toplandı ve 32 üye ülkenin genelkurmay başkanları iki günlük konferansı doğrudan bir NATO savunma sanayi mesajıyla kapattı. Askeri Komite Başkanı Amiral Giuseppe Cavo Dragone, Danimarka Genelkurmay Başkanı General Michael Wiggers Hyldgaard ile düzenlediği ortak basın toplantısında sanayicilere seslendi: "Müttefikler büyük ölçekte satın almaya hazır. Yatırım artıyor, talep açık; sanayinin de teslim edebilecek durumda olması gerekiyor."
NATO'nun toplantı sonrası yayımladığı resmî NATO açıklamasında bu çağrının çerçevesi daha da netleştirildi. İttifaka göre savunma şirketlerinden beklenen üç şey var: hız, ölçek ve öngörülebilirlik. Yani üye ülkeler bütçeleri artırdı, sipariş listeleri belli; şimdi sıra fabrikaların bu talebi zamanında ve yeterli miktarda karşılamasında.
NATO savunma sanayi mesajı neden şimdi geldi?
Cavo Dragone, Temmuz ayında Ankara'da yapılan NATO Zirvesi'nin üzerinden iki ay geçtiğini hatırlatarak ittifakın artık "bütçe taahhüdü" aşamasından "kabiliyet teslimi" aşamasına geçtiğini söyledi. Kopenhag'daki görüşmelerde zirve kararlarının ve kabiliyet hedeflerinin hayata geçirilmesi ilk sıraya kondu. Bu hedeflerin başında hava ve füze savunması, insansız hava araçları, siber güvenlik ve uzay alanındaki yatırımlar geliyor. Amiral, "daha güçlü ve daha adil NATO 3.0" ifadesini kullanarak Avrupalı müttefiklerin ortak güvenlikte daha fazla sorumluluk üstlendiğini vurguladı.
Çağrının arkasındaki asıl gerekçe ise tehdit tablosu. Cavo Dragone, Rusya'nın son haftalarda ve aylarda hava sahası ihlalleri, insansız hava aracı olayları ve hibrit faaliyetlerle müttefiklerin kararlılığını sınadığını, bilişsel savaşa ayırdığı kaynağı da artırdığını belirtti. Amiral bu tehdidin "gerçek" olduğunu ancak bu girişimlerin ittifakı bölmek yerine daha kararlı hale getirdiğini söyledi. Konferansın açılışında ise tam bir yıl önce Kopenhag Havalimanı yakınlarında tespit edilen izinsiz dronları hatırlattı.
Kopenhag'daki NATO toplantısında hangi kararlar alındı?
| Başlık | Karar / Mesaj |
|---|---|
| Savunma sanayi | Müttefikler büyük ölçekte alıma hazır; sanayi hızlı, ölçekli ve öngörülebilir teslimat yapmalı |
| Ankara Zirvesi kararları | Hava-füze savunması, dron, siber ve uzay kabiliyet hedeflerinin uygulanması |
| Hazırlık düzeyi | Kuvvetlerin hızla ve büyük ölçekte hareket edip muharebe edebilmesi; çok alanlı operasyon |
| Kritik altyapı | Denizaltı kabloları, enerji ağları ve dijital sistemlerin korunması; sivil toplumun katılımı |
| Ukrayna | Teçhizat, eğitim ve yardımın sürmesi; sahadan alınan derslerin ittifaka aktarılması |
| Yeni Başkan | Almanya Genelkurmay Başkanı Orgeneral Carsten Breuer, 2027 yazında göreve başlayacak |
Toplantıya Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanı (SACEUR) Orgeneral Alexus G. Grynkewich ve Dönüşüm Müttefik Komutanı (SACT) Amiral Pierre Vandier da katıldı. Macaristan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Zsolt Sándor ile Çekya Genelkurmay Başkanı Korgeneral Miroslav Hlaváč komiteye ilk kez katılan isimler oldu. ABD'yi ise Genelkurmay Başkanı General Dan Caine yerine yardımcısı General Chris Mahoney temsil etti.
NATO Askeri Komite Başkanı kim olacak?
NATO savunma sanayi mesajının ardından gündeme gelen başkanlık seçiminde Almanya Genelkurmay Başkanı Orgeneral Carsten Breuer, bir sonraki NATO Askeri Komite Başkanı seçildi. Breuer görevi 2027 yazında Cavo Dragone'den devralacak ve 3 yıl boyunca ittifakın en üst askeri makamına başkanlık edecek. Askeri Komite, yılda iki kez Brüksel'deki karargâhta, bir kez de üye ülkelerden birinin ev sahipliğinde toplanıyor; bir sonraki toplantı Ocak 2027'de Brüksel'de yapılacak.
Ev sahibi Danimarka adına konuşan General Hyldgaard, müttefiklerin Kopenhag'da ittifakı güçlendirme, yenilik ve teknolojiye yatırım yapma ve Ukrayna'yı destekleme kararlılığını bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi. Cavo Dragone ise görüşmeleri "açık, odaklı ve birlik içinde" diye özetleyip toplantıyı tek cümleyle kapattı: "NATO teslim ediyor." Bu sözlerle Kopenhag'daki NATO savunma sanayi çağrısı bir kez daha altı çizilerek noktalandı.
