Cibuti'nin Aden Körfezi kıyısındaki Guhere açıklarında, Yemen'e gitmek üzere denize açılan bir göçmen teknesi alabora oldu. Teknede 300'den fazla kişi vardı. Bilanço birkaç kez yukarı çekildi; Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM) en güncel rakamları Pazar günü duyurdu.
Cibuti'deki göçmen teknesi ne zaman ve nerede battı?
IOM'in aktardığına göre tekne, Perşembe'yi Cuma'ya bağlayan gece, yani 8-9 Ekim arasında, Cibuti'nin Aden Körfezi kıyısında yer alan Guhere bölgesi açıklarında devrildi. Nokta, Babülmendep Boğazı'na yakın. Boğaz en dar yerinde yaklaşık 20 kilometre genişliğinde ve Afrika Boynuzu'ndan Körfez ülkelerine uzanan Doğu Rotası'nın en tehlikeli geçişlerinden biri sayılıyor. Tekne Cibuti'den Yemen'e gidiyordu; IOM yolcu sayısını 305 olarak verdi.
Cibuti, Yemen'e geçmek isteyen göçmenler için bir geçiş noktası; aynı zamanda Yemen'de yeniden alevlenen çatışmalardan kaçanların da rotası. Yani bu kıyı iki yönlü bir mülteci ve göçmen hattı. Cibuti, Afrika Boynuzu'nda Eritre, Etiyopya ve Somali ile komşu küçük bir ülke; Kızıldeniz'in güney girişindeki Babülmendep Boğazı'nın Afrika yakasında yer alıyor. Babülmendep adı Arapça'da gözyaşı kapısı anlamına geliyor.
Cibuti açıklarındaki göçmen teknesinde kaç kişi öldü, kaç kişi kayıp?
IOM'e göre en az 139 kişi hayatını kaybetti; bunların 15'i çocuk. 84 kişiden hâlâ haber alınamıyor. Cibuti kurtarma ekipleri 80'den fazla kişiyi kurtardı, hepsi Etiyopyalı. IOM'in rakamları kazadan kurtulanların ifadelerine dayanıyor. Rakamlar gün içinde yukarı çekildi: IOM ilk bilançoda 109 ölü ve 116'dan fazla kayıp açıklamıştı.
IOM Cibuti Misyon Şefi Alexandre Coissac, açıklanan can kaybının yalnızca Cibuti yetkililerinin defnettiği cenazeleri kapsadığını söyledi. Bazı göçmenlerin ölenleri kendi imkânlarıyla gömdüğünü, bu cenazelerin doğrulanmadan resmî rakama eklenmeyeceğini belirtti. Rakamın değişme ihtimali bu yüzden duruyor.
IOM ve Cibuti yetkilileri ne diyor?
IOM, kazayı Cibuti açıklarında kaydedilen en ölümcül kaza, Doğu Rotası'nda kaydedilenlerin de en ölümcüllerinden biri diye tanımladı. Coissac olayı yıkıcı bir can kaybı olarak niteledi ve ekiplerinin yerel yetkililerle birlikte sahada acil yardım sağladığını söyledi. IOM Genel Direktörü Amy Pope ise insanların başka güvenli yol kalmadığına inanmadıkça bu tür teknelere binmediğini, güvenli ve yasal yolların hayat kurtardığını vurguladı. Pope, hükümetlere ve bağışçılara bir sonraki tekne batmadan harekete geçme çağrısı yaptı. Aktarılan açıklamalarda teknenin neden alabora olduğuna, hava ve deniz koşullarına dair bir bilgi yer almıyor.
Cibutili yetkililer arama kurtarma çalışmasını sürdürüyor, kurtulanlara tıbbi bakım veriyor ve ölenler için cenaze törenleri düzenliyor.
Mülteciler ve göçmenler neden bu rotayı seçiyor, daha önce de benzer kazalar oldu mu?
Doğu Rotası, Afrika Boynuzu'ndan Körfez ülkelerine uzanan göç hattının adı. Pope'un cümlesi hattı iyi anlatıyor: güvenli bir yol göremeyenler tekneye biniyor.
Aynı bölgede benzer felaketler daha önce de yaşandı. Mart 2025'te IOM, Cibuti ve Yemen açıklarında dört teknenin alabora olduğunu, iki kişinin öldüğünü ve 186 kişinin kayıp olduğunu duyurmuştu. Haziran 2024'te Birleşmiş Milletler, Yemen açıklarında devrilen bir teknede en az 49 göçmenin öldüğünü, 140 kişinin kayıp olduğunu bildirmişti.
