İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının koordinesinde yürütülen forex dolandırıcılığı soruşturması, Türkiye'de son yılların en geniş çaplı siber dolandırıcılık operasyonlarından birine dönüştü. Milli İstihbarat Teşkilatı İstanbul Bölge Başkanlığı ile İstanbul Emniyet Müdürlüğü ekiplerinin İstanbul ve Muğla'da eş zamanlı düzenlediği baskınlarda, İsrail bağlantılı olduğu belirlenen şebekeye yönelik 248 şüpheli hakkında işlem yapıldı; bunlardan 201'i gözaltına alındı. Soruşturma makamlarının tespitine göre şebeke, yabancı ülke vatandaşlarını hedef alan yatırım tuzağıyla iki yılda 3 milyar doların üzerinde haksız kazanç elde etti.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, operasyonu duyururken şebekenin uluslararası boyutuna dikkat çekti. Gürlek'in açıklamasına göre İstanbul ve Muğla'da 28 şirkete ait 42 çağrı merkezine polis baskını düzenlendi. Başsavcılığın açıklamasında ise çağrı merkezleriyle birlikte şüphelilere ait ikamet adreslerinin de dahil olduğu toplam 328 adrese aynı anda girildiği belirtildi.
"İsrail bağlantılı uluslararası dolandırıcılık şebekesine büyük darbe vurduk."
— Adalet Bakanı Akın Gürlek
Forex dolandırıcılığı şebekesi nasıl çalışıyordu?
Başsavcılığın tespitlerine göre yapı, Türkiye'de çağrı merkezi, danışmanlık ve turizm şirketi görünümü altında faaliyet gösteriyordu. Şebeke, sosyal medya ve arama motorlarında kısa sürede yüksek kazanç vaat eden forex ve kripto yatırım reklamları yayınlıyor; reklama tıklayıp kişisel bilgilerini bırakan kişiler, uyruklarına ve konuştukları dile göre o dili bilen sözde müşteri temsilcilerine yönlendiriliyordu. Görüşmelerde şirketin gerçek unvanı yerine, denetimin zayıf olduğu ülkelerden para karşılığı temin edilen sözde lisanslı platform isimleri kullanılıyordu.
Mağdurlardan önce "kayıt ücreti" adı altında küçük bir tutar isteniyor, ardından daha deneyimli şüpheliler devreye girerek daha büyük meblağların yurt dışındaki banka hesaplarına ve kripto cüzdanlara aktarılmasını sağlıyordu. Mağdurlara gösterilen yatırım takip ekranları tamamen şüphelilerin kontrolündeydi: Paranın kâr ettiği ya da piyasa koşulları nedeniyle eridiği görüntüsü bu ekranlarda istenildiği gibi ayarlanabiliyordu. Parasını çekmek isteyenlerin hesabı "bloke" ediliyor; blokenin kaldırılması ya da vergi ödemesi gerekçesiyle yeniden para talep ediliyor, sonrasında iletişim tamamen kesiliyordu.
Çağrı merkezlerinde çalışanlar nasıl seçiliyordu?
Soruşturma dosyasına giren tespitler, şebekenin insan kaynağını da kurumsal bir düzenle yönettiğini ortaya koydu. Farklı dilleri bilen kişilere yönelik "conversion agent" ve "retention agent" unvanlarıyla iş ilanları verildi. İşe alınanlara birer kod adı tanımlandı ve mağdurları etkileyecek ayrıntılarla bezenmiş bir "maske hayat hikayesi" hazırlamaları istendi. Adaylar işe başlamadan önce yalan makinesine sokularak herhangi bir güvenlik birimiyle bağlantılarının olup olmadığı test edildi; testi geçemeyenler işe alınmadı. Ofislere telefon sokmak ve İbranice konuşmak yasaktı.
Çalışanlar hedef ülkelerin saat dilimlerine göre vardiyalı çalıştırıldı. Ülkelere göre kurulan takımlar, takım liderleri, görüşmeleri dinleyip denetleyen kalite kontrol birimi, ofis yöneticisi, muhasebe ve insan kaynakları birimleriyle yapı bir holding gibi işletiliyordu. Bütün bu faaliyet, Türkiye'den ya da hedef ülkelerden herhangi bir lisans alınmadan, denetlenmeyen aracı kurumlar üzerinden yürütüldü.
"Bizimkileri dolandırmayın" talimatı ne anlama geliyor?
MİT'in dosyaya giren tespitlerine göre İsrail'de bu tür yatırım dolandırıcılığı 2017'de yasaklandı; ancak yasa yalnızca İsrail sınırları içindeki faaliyeti kapsıyordu. Bu nedenle organizasyon, faaliyetlerini Türkiye'ye kaydırma arayışına girdi. Şebekeyi yöneten isimler çalışanlara İsrail vatandaşlarının dolandırılmaması talimatı verdi; İsrail ve ABD vatandaşları dışındaki ülkeler hedef alındı. Mağdurların ağırlıklı olarak Malezya, Birleşik Arap Emirlikleri, Rusya, Singapur, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya, İrlanda, Çin, İsviçre, Belçika, İsveç ve Güney Kore vatandaşları olduğu belirlendi. İstanbul Emniyeti Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü, Interpol-Europol Daire Başkanlığı aracılığıyla yüzlerce mağdurun başvurusunu dosyaya ekledi.
Operasyonda kaç kişi gözaltına alındı, kaç yabancı var?
Operasyonun ilk gününde 191 olarak açıklanan gözaltı sayısı, çalışmaların sürmesiyle 201'e yükseldi. Gözaltına alınanların 45'i, 20 farklı ülkeden yabancı uyruklu. Listenin başında 11 kişiyle Pakistan, 9 kişiyle İsrail vatandaşları geliyor.
| Uyruk | Gözaltı sayısı |
|---|---|
| Pakistan | 11 |
| İsrail | 9 |
| Azerbaycan, Suriye, Ürdün, Ukrayna, Tayland, Endonezya, Fas | Her birinden 2 |
| Kazakistan, Filipinler, İran, Çin, Lübnan, Filistin, Meksika, Mısır, Mozambik, Arjantin, Bangladeş | Her birinden 1 |
| Toplam yabancı uyruklu | 45 (20 ülke) |
Şüphelilerin iki yıl içinde yalnızca ofis giderleri ve maaş ödemeleri için 13 milyar lira tutarında işlem hacmine ulaştığı belirlendi. Suçtan elde edildiği değerlendirilen taşınır ve taşınmaz mallara, şirket banka hesaplarına, ödeme kuruluşları ve kripto para borsalarındaki varlıklara el konuldu. Baskınlarda çok sayıda döviz, bilgisayar, telefon ve pasaportun yanı sıra bir silah ele geçirildi. Sağlık kontrolünden geçirilen şüpheliler hakkındaki soruşturma; bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet, suç örgütü kurma ve üye olma ile suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçlarından yürütülüyor.
