Fransa, nükleer caydırıcılık programının yeni nesil füzesi M51.3'ü denizaltıdan test etti; atışı Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Auvergne fırkateyninden izledi. Fransa'nın füze denemesine Moskova gecikmeden karşılık verdi: Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Paris'in tuttuğu yolun bir çıkmaz olduğunu söyledi. Atışın yapıldığı nokta ve tam gün, kamuoyuna yansıyan bilgilerde yer almıyor.
Fransa füze denemesinde ne test edildi, Macron ne dedi?
Basına yansıyan bilgilere göre atış, nükleer enerjili Le Vigilant denizaltısından yapıldı. Le Vigilant, Fransa'nın balistik füze taşıyan denizaltılarından biri; test edilen M51.3 ise denizden atılan nükleer caydırıcılığın yeni nesil stratejik balistik füzesi. Macron atışı Auvergne fırkateyninde takip etti ve gücün caydırıcılıkla bağını şöyle kurdu: “Özgür olmak için korku uyandırmalısınız. Korku uyandırmak için de güçlü olmalısınız.”
Caydırıcılık dediğimiz şey kısaca şu: karşı tarafa, saldırmanın bedelinin kaldıramayacağı kadar ağır olacağını göstererek onu vazgeçirmek. Fransa bunu özellikle denizaltılara yaslanarak yapıyor, çünkü denizin altındaki bir füze platformunu bulmak çok zor. Bir denizaltı füzeyi fırlattığında sahibi de belli oluyor, mesajı da; Macron'un atışı bizzat izlemesi bu yüzden sıradan bir tören sayılmıyor.
Kremlin Fransa'nın füze denemesine ne cevap verdi?
Peskov, Rusya'nın Fransa'nın mesajını aldığını söyledi ve bunu Avrupa'nın giderek silahlanma yoluna girdiğinin işareti saydı. Ona göre Paris, savunma ve güvenlik kimliğini Rusya'yla karşı karşıya gelme üzerine kuruyor. Sözün özü Peskov'un ağzından şöyle: “Bu bir çıkmaz yol; tarihin de gösterdiği gibi bu yol hiç iyi bir yere çıkmıyor.”
Kapıyı tümden kapatmadı. Rusya'nın diyaloğa açık olduğunu belirten Peskov, her türlü sorunun gösterişli füze denemeleriyle değil, diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğine inandıklarını ekledi. Cümlede iki ayrı mesaj var: biri Avrupa'ya, silahlanma yolunun bir yere varmayacağı; öbürü masaya, Moskova'nın konuşmaya hazır olduğu. Kremlin, Fransa'nın füze denemesini askerî bir ayrıntıdan çok siyasi bir mesaj olarak ele aldı.
Rusya teyakkuza mı geçti, Kremlin'in tepkisi ne kadar ciddi?
Teyakkuz, bir ordunun hazır bekleme halini anlatan askerî terim. Peskov'un kendi cümlesi, Rusya'nın teyakkuzda kalmaya devam ettiği yönünde. Yani Moskova hazır bekliyor ama diyalog masasını da bırakmıyor. Kamuoyuna yansıyan bilgilerde yeni bir alarm seviyesi ya da hazırlık emri yok; Kremlin'in tonu sert, ancak sahada ek bir adım duyurulmuş değil. “Rusya teyakkuza geçti” diye okuyanlara düşen, Peskov'un “teyakkuzda kalıyoruz” dediğini bilmek.
Fransa füze denemesi ne zaman yapıldı, nerede?
Haberler 7 Ekim Çarşamba günü, Moskova'nın tepkisiyle birlikte duyuldu. Atışın tam gününü ve yerini aktaran resmî bir ayrıntı yok; bilgiler Macron'un paylaşımına ve ona dayanan haberlere yaslanıyor. Bilinenler şunlar: füzenin türü M51.3, denizaltı Le Vigilant, atışı izleyen gemi Auvergne fırkateyni ve izleyen isim Macron.
Fransa'nın nükleer gücü Moskova'yı neden ilgilendiriyor?
Fransa, Avrupa Birliği üyeleri arasında nükleer silaha sahip tek ülke. Caydırıcılığının deniz ayağı nükleer enerjili balistik füze denizaltılarına dayanıyor; her yeni füze denemesi de bu nedenle Avrupa'nın güvenlik hesaplarında ve Moskova'nın masasında ayrı bir yer tutuyor. Macron güçlü olmayı özgür kalmanın şartı olarak anlatıyor, Peskov ise aynı atışı silahlanma ve çıkmaz yol diye okuyor. Rusya ile Avrupa arasındaki gerilimin sürdüğü bir dönemde Paris'ten gelen füze denemesi ile Kremlin'den gelen “çıkmaz yol” cevabı, iki başkentin birbirine bakışını bir kez daha ortaya koydu.
