Fransa siyasetinde üç haber birden öne çıktı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un halk nezdindeki olumlu görüş oranı yüzde 15'e indi, sosyal demokratlar 2027 seçimi için cumhurbaşkanı adayını belirledi, aşırı solun lideri Jean-Luc Mélenchon ise bir mitingde NATO'yu hedef aldı. Macron'un görev süresi dolmadan Elysée Sarayı yarışı fiilen başlamış durumda.
Macron'un onay oranı kaça düştü, bu ne anlama geliyor?
Ipsos BVA-CESI'nin bin yetişkinle yaptığı ankete göre Macron'un olumlu görüş oranı yüzde 15. Önceki aya göre bir puanlık gerileme var, ama asıl ağır olan rakamın tarihi: Bu oran, Macron 2017'de göreve geldiğinden bu yana ölçülen en düşük seviye. Rakamı sokağa çevirirsek, Fransa'da ankete katılan bin kişiden yaklaşık 150'si Cumhurbaşkanı hakkında olumlu görüş bildirdi, geriye kalan yaklaşık 850 kişi bildirmedi.
Olumlu görüş oranı, oy tercihini değil genel beğeniyi ölçüyor. Yani yüzde 15, Macron'a bugün her yüz kişiden on beşinin oy vereceği anlamına gelmiyor; Fransa kamuoyunun Cumhurbaşkanı'nın icraatına bakışının ne kadar soğuduğunu gösteren bir termometre.
Fransa'da sosyal demokratların cumhurbaşkanı adayı kim oldu?
Aday Raphaël Glucksmann, Place Publique hareketinin eş başkanı. Basına yansıyan bilgilere göre sosyal demokrat partilerin üyelerinin oy kullandığı üç günlük çevrim içi ön seçime yaklaşık 120 bin kişi katıldı ve Glucksmann oyların yüzde 66'sını aldı. Yarışta Sosyalist Parti Genel Sekreteri Olivier Faure, Sosyalist Parti milletvekili Jérôme Guedj, Sosyalist ve Cumhuriyetçi Sol Parti'nin kurucusu Emmanuel Maurel ve 2007'nin cumhurbaşkanı adayı Ségolène Royal da vardı. Faure, ağustosun sonunda adaylığını açıkça duyurmuştu; ön seçim bu kalabalık sol aday listesini tek isme indirdi. Glucksmann'ın aşırı solla ittifaka sıcak bakmadığı da aktarılıyor.
Mélenchon NATO için ne dedi?
Clermont-Ferrand'daki mitingde konuşan Mélenchon, çocuklarını ve torunlarını NATO'nun kurguladığı riskli bir operasyon uğruna ölmeye hazırlamayacaklarını söyledi. Orta Doğu'daki ve Rusya-Ukrayna hattındaki savaşların yayılma riskine işaret eden Mélenchon, Fransa'nın bu çatışmalarda tarafsız kalması gerektiğini savundu. Konuşmasında liselilerin eğitim koşullarına karşı sürdürdüğü eylemlere verdiği desteği de yineledi. Boyun Eğmeyen Fransa (La France Insoumise) hareketinin kurucusu olan Mélenchon, 2027 yarışında aşırı solun adı olarak anılıyor.
Raphaël Glucksmann kimdir?
Filozof André Glucksmann'ın oğlu olan Raphaël Glucksmann, Avrupa Parlamentosu'nda sosyal demokrat çizgide görev yapan bir siyasetçi ve Place Publique'in eş başkanı. Aşırı solla ittifaka mesafeli duruşu, onu aynı yarıştaki Mélenchon'dan ayıran en belirgin çizgi.
Fransa'da cumhurbaşkanlığı seçimi ne zaman, Macron'dan sonra kimler yarışıyor?
Seçim 2027'de yapılacak. Macron aday olamadığı için kapı herkese açık. Fransa'da solda şimdilik iki ayrı isim öne çıkıyor: sosyal demokratların ön seçimle belirlediği Glucksmann ve NATO'ya yüklenen Mélenchon. Aşırı sağdan Marine Le Pen, merkez sağdan Édouard Philippe ve Gabriel Attal da yarışta adı geçen isimler arasında.
Macron 2027'de neden aday olamıyor?
Macron 2017'de Elysée'ye girdi, 2022'de ikinci kez seçildi. Fransa'da bir cumhurbaşkanı üst üste en fazla iki dönem görev yapabildiği için 2027'de yeniden aday olamıyor; bu sınır 2008'deki anayasa değişikliğiyle getirildi. Beş yıllık ikinci dönemi 2027'de doluyor; yarışın kimler arasında geçeceği ise ön seçimlerle, mitinglerle ve anketlerle şimdiden şekilleniyor.
